Narodowe Centrum Nauki przyznało naukowcom z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku grant w wysokości 2 175 077 zł na realizację pionierskich badań nad zakażeniami ran oparzeniowych. Zespół pod kierownictwem prof. dr. hab. Roberta Buckiego zbada, w jaki sposób zewnątrzkomórkowe białko wpływa na rozwój infekcji i gojenie tkanek, co w przyszłości może zrewolucjonizować terapię pacjentów z ciężkimi oparzeniami oraz innymi chorobami o charakterze przewlekłego zapalenia.
Projekt badawczy pod nazwą „Wimentyna zewnątrzkomórkowa jako regulator stanu zapalnego, inwazji bakteryjnej i naprawy tkanek w zakażonych ranach oparzeniowych” uzyskał finansowanie w ramach prestiżowego konkursu OPUS 30. Zaplanowane prace pozwolą zmierzyć się z jednym z najpoważniejszych powikłań w medycynie oparzeń, jakim są skomplikowane infekcje bakteryjne. Charakteryzują się one złożoną patofizjologią, obejmującą nasilony stan zapalny, uszkodzenie mikrokrążenia oraz poważne zaburzenie procesów naprawczych tkanek. Dodatkowym wyzwaniem klinicznym pozostaje racjonalizacja antybiotykoterapii, wynikająca z trudności w odróżnieniu kolonizacji od zakażenia, wysokiej częstości występowania patogenów wielolekoopornych oraz braku wiarygodnych biomarkerów wspomagających decyzje lekarzy. Pomimo postępów w medycynie, wiele mechanizmów odpowiedzialnych za rozwój zakażeń i nieprawidłowe gojenie wciąż nie zostało wyjaśnionych.
Głównym celem badaczy z UMB jest dokładne określenie mechanizmów, za pośrednictwem których pozakomórkowa wimentyna wpływa na aktywację i funkcję komórek układu odpornościowego, komórek śródbłonka oraz drobnoustrojów odpowiedzialnych za zakażenia. Badaniami tymi pokieruje prof. dr hab. Robert Bucki, kierownik Zakładu Mikrobiologii Lekarskiej i Inżynierii Nanobiomedycznej oraz Samodzielnej Pracowni Nanomedycyny UMB, absolwent i doktor nauk medycznych tej uczelni, który doświadczenie naukowe zdobywał m.in. na Université Paris-Sud we Francji oraz na University of Pennsylvania w USA. Jako autor ponad 200 publikacji o indeksie Hirscha 50, profesor specjalizuje się w badaniach mechanizmów zakażeń, odporności wrodzonej oraz właściwościach biofizycznych komórek i biofilmów, co bezpośrednio przełoży się na realizację założeń projektu.
Szczególna uwaga zespołu zostanie poświęcona ocenie udziału wimentyny w kolonizacji bakteryjnej, inwazji, tworzeniu struktur biofilmu, modulacji odpowiedzi immunologicznej gospodarza oraz podtrzymywaniu przewlekłego stanu zapalnego zaburzającego proces gojenia. Badania te zostaną przeprowadzone przy użyciu zaawansowanych modeli eksperymentalnych, w tym hodowli komórkowych, trójwymiarowych modeli tkankowych oraz przedklinicznych modeli in vivo zakażonych ran oparzeniowych.
Uzyskane rezultaty mogą stanowić podstawę do opracowania innowacyjnych strategii terapeutycznych ukierunkowanych na ograniczenie nadmiernej odpowiedzi zapalnej, poprawę regeneracji tkanek oraz zwiększenie skuteczności leczenia. Ze względu na obecność pozakomórkowej wimentyny w licznych innych schorzeniach przebiegających z przewlekłym zapaleniem, takich jak sepsa, włóknienie narządowe czy choroby naczyń krwionośnych, wyniki projektu mogą mieć istotne znaczenie translacyjne, wykraczające daleko poza obszar samej medycyny oparzeń.




