Aktualności

Dr Dominika Rudzka z Centrum Badań Klinicznych UMB otrzymała grant w wysokości 49 500 zł w konkursie MINIATURA 10 Narodowego Centrum Nauki. W ramach dofinansowania zrealizuje projekt pt. „Znaczenie osi tryptofan–kynurenina (IDO1/TDO2) w kształtowaniu mikrośrodowiska immunologicznego raka jajnika”. Badania potrwają przez rok, do 6 sierpnia 2027 r.

Rak jajnika należy do najtrudniejszych w leczeniu nowotworów kobiecych. Coraz częściej próbuje się go leczyć immunoterapią – metodami, które pobudzają własny układ odpornościowy pacjentki do walki z guzem – ale w raku jajnika te metody działają na razie słabo. Dzieje się tak, ponieważ komórki nowotworowe potrafią „oszukiwać” i osłabiać komórki odpornościowe, które miałyby je zniszczyć.

Jednym ze sposobów, w jaki guz to robi, jest zużywanie tryptofanu – aminokwasu niezbędnego komórkom odpornościowym do prawidłowego działania. Za ten proces odpowiadają dwa enzymy: IDO1 i TDO2. Dotąd traktowano je często tak, jakby robiły to samo, dlatego leki próbowały blokować głównie jeden z nich.

W tym projekcie dr Dominika Rudzka sprawdza hipotezę, że te dwa enzymy wcale nie są zamienne – że istnieją dwa różne typy guzów raka jajnika: jedne, w których „rządzi” IDO1, i inne, w których dominuje TDO2. Każdy z nich może mieć inny charakter i wymagać innego leczenia. W warunkach laboratoryjnych, na hodowlach komórek raka jajnika, badaczka odtworzy sygnał zapalny, który – jak podejrzewa – uruchamia enzym IDO1, i sprawdzi, czy komórki faktycznie zaczynają wtedy produkować ten enzym oraz inne cząsteczki pomagające guzowi ukryć się przed układem odpornościowym.

Wyniki tego pilotażowego badania pozwolą lepiej scharakteryzować biologiczne podtypy raka jajnika i będą punktem wyjścia do dalszych, bardziej szczegółowych badań nad tym, dlaczego niektóre nowotwory jajnika mogą reagować na immunoterapię inaczej niż inne.

Dr Dominika Rudzka jest naukowczynią z ponad 12-letnim doświadczeniem w badaniach onkologicznych i translacyjnych, pracownikiem Laboratorium Genomiki i Analiz Epigenetycznych oraz Laboratorium Obliczeniowej Medycyny Molekularnej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Doświadczenie badawcze zdobywała w renomowanych instytucjach badawczych w Wielkiej Brytanii (Beatson Institute for Cancer Research, Cancer Research Horizons), a swoje zainteresowania naukowe koncentruje na immunometabolizmie i mikrośrodowisku guza w wysokozłośliwym raku surowiczym jajnika (HGSOC).

Administracyjną obsługą projektu zajmuje się Dział Rozwoju i Ewaluacji UMB.