Badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (Tomasz Pieńkowski, Aleksandra Golonko, Łukasz Bołkun, Katarzyna Wawrzak-Pieńkowska, Łukasz Szczerbiński, Adam Krętowski, Michał Ciborowski), we współparcy z Politechniką Białostocką (Włodzimierz Lewandowski i Renata Świsłocka) i Centrum Onkologicznym MD Anderson na Uniwersytecie Teksańskim (Waldemar Priebe), opublikowali artykuł „Investigation into biased signaling, glycosylation, and drug vulnerability of acute myeloid leukemia” w czasopiśmie Pharmacology & Therapeutics (o Impact Factor 12). 

Zrozumienie i wykorzystanie stronniczej sygnalizacji (eng. Biased Signaling) stwarza istotne możliwości opracowania nowych lub ulepszenia istniejących strategii terapeutycznych. W ostrych białaczkach szpikowych (AML), gdzie zaburzenia w sygnalizacji przez receptory GPCR i RTK przyczyniają się do progresji choroby i oporności na leczenie, ukierunkowanie na konkretne szlaki sygnałowe może zwiększyć skuteczność terapii i ograniczyć jej potencjalną toksyczność.  

Połączenie stronniczej sygnalizacji i glikozylacji stanowi innowacyjne podejście do projektowania leków, które selektywnie aktywują szlaki przeciwnowotworowe, jednocześnie minimalizując działania niepożądane i ryzyko oporności. Kluczowym elementem tego procesu jest glikozylacja – potranslacyjna modyfikacja białek, która kształtuje konformację receptorów oraz reguluje ich funkcję poprzez specyficzne wzorce cukrowe. W kontekście AML szczególne znaczenie mają silnie glikozylowane i nadaktywne receptory chemokinowe, takie jak CXCR4, które stanowią obiecujące cele terapeutyczne. Glikozylacja wpływa na aktywność receptorów i ich interakcje z lekami, co może sprzyjać przeżyciu komórek nowotworowych lub utrudniać skuteczność leczenia. Zintegrowanie analizy glikozylacji z modelowaniem komputerowym, badaniami przesiewowymi i nowoczesnymi systemami dostarczania leków otwiera drogę do spersonalizowanych, bardziej precyzyjnych i mniej toksycznych terapii AML. 

Przegląd literatury sugeruje, że zrozumienie zależności między glikozylacją a stronniczą sygnalizacją w AML może stanowić kluczowy element w opracowywaniu bardziej ukierunkowanych, skutecznych i bezpiecznych terapii, a także w walce z opornością na leczenie.  

Badania zostały sfinansowane w ramach realizacji grantu PRELUDIUM pt. „Różnice w profilu glikoproteomicznym ostrej białaczki szpikowej (AML) między grupami cytogenetycznymi i ryzyka według europejskich wytycznych European LeukemiaNet”, przyznanego przez Narodowe Centrum Nauki, Polska (2023/49/N/NZ5/01525). 

Link do publikacji: Investigation into biased signaling, glycosylation, and drug vulnerability of acute myeloid leukemia