PRZEDMIOT:                                  FARMAKOLOGIA KLINICZNA

KIEROWNIK PRZEDMIOTU:                Prof. dr hab. Halina Car

Kadra

Rok IV:

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU Z FARMAKOLOGII KLINICZNEJ

Ćwiczenie 1A

Farmakoterapia chorób układu oddechowego (Część 1):

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO POWTÓRZENIA Z FARMAKOLOGII:

1. Leki stosowane w leczeniu i zapobieganiu astmy oskrzelowej. - nowe wytyczne.
2. Profilaktyka i leczenie chorób zapalnych dróg oddechowych.
3. Farmakoterapia stanów alergicznych.
4. Glikokortykosteroidy (GK).

OBOWIĄZUJĄCY MATERIAŁ DO ĆWICZEŃ TEORETYCZNYCH Z ZAKRESU CHORÓB UKŁADU ODDECHOWEGO:

1. Leczenie i profilaktyka astmy oskrzelowej –algorytmy postępowania i  nowe wytyczne.
2. GK: korzyści i ryzyko terapii stosowania GK w schorzeniach układu oddechowego.
3. Obliczania dawek, określanie działań niepożądanych, interakcji leków, algorytmów terapii, komplementarnej terapii i indywidualizacji terapii.

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCY DO PRZYGOTOWANIA DO ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH:

1. Umiejętność przeprowadzenia badania podmiotowego oraz przedmiotowego pacjenta dorosłego ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii.

2. Umiejętność uzasadnienia zastosowanego leczenia oraz dawkowania.

3. Znajomość mechanizmu działania leków stosowanych w chorobach układu oddechowego.

4. Interakcje lekowe pomiędzy stosowanymi lekami oraz możliwe skutki niepożądane.

5. Umiejętność prezentacji przypadków klinicznych.

6. Przestrzeganie wzorców etycznych w działaniach zawodowych.

Ćwiczenie 1B

Farmakoterapia chorób układu oddechowego (Część 2) i pokarmowego.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO POWTÓRZENIA Z FARMAKOLOGII:

1. Leki stosowane w leczeniu POCHP.
2. Leki regulujące motorykę przewodu pokarmowego:

  - leki p/wymiotne

  - leki przeczyszczające

  - leki p/biegunkowe

  - leki rozkurczowe

  - inne leki, np. stosowane w terapii choroby refluksowej, zespołu jelita drażliwego.

3. Farmakoterapia choroby wrzodowej, chorób zapalnych jelit, pęcherzyka żółciowego, trzustki. Niewydolność wątroby. Podstawy terapii dożylnej, koloidy, krystaloidy, żywienie parenteralne i enteralne.

OBOWIĄZUJĄCY MATERIAŁ DO ĆWICZEŃ TEORETYCZNYCH Z ZAKRESU CHORÓB UKŁADU ODDECHOWEGO i POKARMOWEGO:

1. Leki stosowane w leczeniu POCHP - nowe wytyczne, obliczania dawek, określanie działań niepożądanych, interakcji leków, algorytmów terapii, komplementarnej terapii i indywidualizacji terapii.
2. Omawianie farmakoterapii wybranych jednostek chorobowych:

a) choroba refluksowa przełyku

b) choroba wrzodowa

c) wrzodziejące zapalenie jelita grubego

d) choroba Leśniowskiego-Crohna.

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCY DO PRZYGOTOWANIA DO ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH:

1. Umiejętność przeprowadzenia badania podmiotowego oraz przedmiotowego pacjenta dorosłego ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii.

2. Umiejętność uzasadnienia zastosowanego leczenia oraz dawkowania.

3. Znajomość mechanizmu działania leków stosowanych w chorobach układu oddechowego i pokarmowego.

4. Interakcje lekowe pomiędzy stosowanymi lekami oraz możliwe skutki niepożądane.

5. Umiejętność prezentacji przypadków klinicznych.

6. Przestrzeganie wzorców etycznych w działaniach zawodowych.

Ćwiczenie 2A

Farmakoterapia infekcji bakteryjnych przewodu pokarmowego, dróg moczowych oraz stanów zagrażających życiu.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO POWTÓRZENIA Z FARMAKOLOGII:

1. Grupy antybiotyków i chemioterapeutyków stosowanych w leczeniu zakażeń, zakresy aktywności przeciwbakteryjnej, działania niepożądane, interakcje.
2. Zasady racjonalnej antybiotykoterapii, kojarzenia antybiotyków.
3. Stosowanie antybiotyków w profilaktyce zakażeń bakteryjnych
4. Profilaktyka i leczenie chorób infekcyjnych przewodu pokarmowego, dróg oddechowych, zakażeń układu moczowego.
5. Antybiotyki w dermatologii.
6. Antybiotykoterapia zakażeń zagrażających życiu.
7. Mikrobiom, probiotyki i synbiotyki

OBOWIĄZUJĄCY MATERIAŁ DO ĆWICZEŃ TEORETYCZNYCH Z ZAKRESU CHEMIOTERAPII CHORÓB UKŁADU POKARMOWEGO, MOCZOWEGO I STANÓW ZAGRAŻAJĄCYCH ŻYCIU:

1. Kliniczne zastosowanie chemioterapeutyków p/bakteryjnych:

- infekcje górnych i dolnych dróg oddechowych

- zastosowanie leków p/bakteryjnych w leczeniu schorzeń przewodu pokarmowego

- infekcje H. pylori

- zatrucia bakteryjne (Salmonella, Shigella i inne)

- infekcje Clostridium difficile

- zakażenia układu moczowego

2. Infekcje układowe:

- antybiotykoterapia zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, posocznica

3. Profilaktyczne stosowanie leków antybakteryjnych.

4. Postępowanie w przypadku szczepów wieloopornych.

5. Obliczania dawek, określanie działań niepożądanych, interakcji leków, algorytmów terapii, komplementarnej terapii i indywidualizacji terapii.

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCY DO PRZYGOTOWANIA DO ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH:

1. Umiejętność przeprowadzenia badania podmiotowego oraz przedmiotowego pacjenta dorosłego ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii.

2. Umiejętność uzasadnienia zastosowanego leczenia oraz dawkowania

3. Znajomość mechanizmu działania leków stosowanych w chorobach infekcyjnych.

4. Interakcje lekowe pomiędzy stosowanymi lekami oraz możliwe skutki niepożądane.

5. Umiejętność prezentacji przypadków klinicznych.

6. Przestrzeganie wzorców etycznych w działaniach zawodowych.

Ćwiczenie 2B

Podstawowe zasady chemioterapii nowotworów.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO POWTÓRZENIA Z FARMAKOLOGII:

1. Immunomodulatory.

2. Zasadnicze grupy leków p/nowotworowych - zakres terapeutycznego działania, najczęstsze działania niepożądane.

3. Zasady kojarzenie leków przeciwnowotworowych.

OBOWIĄZUJĄCY MATERIAŁ DO ĆWICZEŃ TEORETYCZNYCH Z ZAKRESU CHEMIOTERAPII CHORÓB NOWOTWOROWYCH:

1. Immunosupresja i immunostymulacja.

2. Farmakoterapia najczęściej występujących chorób nowotworowych, wytyczne, dobór chemioterapii, ograniczenia.

3. Powikłania leczenia przeciwnowotworowego, możliwości zapobiegania i łagodzenia.

4. Nadzór onkologiczny.

5. Obliczania dawek, określanie działań niepożądanych, interakcji leków, algorytmów terapii, komplementarnej terapii i indywidualizacji terapii.

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCY DO PRZYGOTOWANIA DO ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH:

1. Umiejętność przeprowadzenia badania podmiotowego oraz przedmiotowego pacjenta dorosłego ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii.

2. Umiejętność uzasadnienia zastosowanego leczenia oraz dawkowania.

3. Znajomość mechanizmu działania leków stosowanych w chorobach nowotworowych i immunomodulatorów.

4. Interakcje lekowe pomiędzy stosowanymi lekami oraz możliwe skutki niepożądane.

5. Umiejętność prezentacji przypadków klinicznych.

6. Przestrzeganie wzorców etycznych w działaniach zawodowych.

Ćwiczenie 3A

Farmakoterapia zakażeń etiologii wirusowej i grzybiczej, parazytozy.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO POWTÓRZENIA Z FARMAKOLOGII:

1. Podstawowe leki p/pierwotniakowe i p/robacze
2. Leki stosowane w terapiach zakażeń wirusowych, mechanizmy, działania niepożądane, interakcje.  
3. Immunoprofilaktyka i szczepionki.
4. Leki stosowane w infekcjach grzybiczych:

- antybiotyki p/grzybicze

- syntetyczne leki p/grzybicze

OBOWIĄZUJĄCY MATERIAŁ DO ĆWICZEŃ TEORETYCZNYCH Z ZAKRESU CHORÓB INFEKCYJNYCH O ETIOLOGII WIRUSOWEJ I GRZYBICZEJ ORAZ PARAZYTOZ:

1. Farmakoterapia parazytoz:

- zapalenia płuc o etiologii Pneumocystis jirovecii

- pełzakowic

- rzęsistkowicy

- toxoplazmozy

- zakażeń robakami płaskimi i obłymi (jelitowe i tkankowe)

2. Infekcje wirusowe – farmakoterapia zakażeń układu oddechowego, pokarmowego, HIV, HSV, WZW, CMV

- immunoprofilaktyka

3. Problemy i nowe kierunki terapii p/grzybiczych:

- zasady farmakoterapii

- grzybice układowe

- problem antybiotykooporności

4. Obliczania dawek, określanie działań niepożądanych, interakcji leków, algorytmów terapii, komplementarnej terapii i indywidualizacji terapii.

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCY DO PRZYGOTOWANIA DO ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH:

1. Umiejętność przeprowadzenia badania podmiotowego oraz przedmiotowego pacjenta dorosłego ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii.

2. Umiejętność uzasadnienia zastosowanego leczenia oraz dawkowania.

3. Znajomość mechanizmu działania leków stosowanych w parazytozach i chorobach infekcyjnych o etiologii grzybiczej.

4. Interakcje lekowe pomiędzy stosowanymi lekami oraz możliwe skutki niepożądane.

5. Umiejętność prezentacji przypadków klinicznych.

6. Przestrzeganie wzorców etycznych w działaniach zawodowych.

Ćwiczenie 3B

Farmakoterapia chorób układów wydzielania wewnętrznego. Cukrzyca.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO POWTÓRZENIA Z FARMAKOLOGII:

1. Problemy terapeutyczne związane z dysfunkcją układów wydzielania wewnętrznego:

- cukrzyca

2. Farmakoterapia stanów zagrażających życiu.

OBOWIĄZUJĄCY MATERIAŁ DO DO ĆWICZEŃ TEORETYCZNYCH Z ZAKRESU CHORÓB UKŁADU WYDZIELANIA WEWNĘTRZNEGO:

Omawianie farmakoterapii wybranych jednostek chorobowych:

a) cukrzyca

b) kwasica ketonowa i mleczanowa

c) stan hipoglikemiczny w zakresie obliczania dawek, działań niepożądanych, interakcji leków, algorytmów terapii, komplementarnej terapii i indywidualizacji terapii

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCY DO PRZYGOTOWANIA DO ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH:

1. Umiejętność przeprowadzenia badania podmiotowego oraz przedmiotowego pacjenta dorosłego ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii.

2. Umiejętność uzasadnienia zastosowanego leczenia oraz dawkowania.

3. Znajomość mechanizmu działania leków stosowanych w chorobach układu wydzielania wewnętrznego.

4. Interakcje lekowe pomiędzy stosowanymi lekami oraz możliwe skutki niepożądane.

5. Umiejętność prezentacji przypadków klinicznych.

6. Przestrzeganie wzorców etycznych w działaniach zawodowych.

Ćwiczenie 4A.

Farmakoterapia chorób układów wydzielania wewnętrznego. Tarczyca.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO POWTÓRZENIA Z FARMAKOLOGII:

1. Problemy terapeutyczne związane z dysfunkcją układów wydzielania wewnętrznego:

- zaburzenia funkcji gruczołu tarczowego.

2. Farmakoterapia stanów zagrażających życiu.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO ĆWICZEŃ TEORETYCZNYCH Z ZAKRESU CHORÓB GRUCZOŁU TARCZOWEGO:

Omawianie farmakoterapii wybranych jednostek chorobowych:

a) nadczynność i niedoczynność tarczycy

b) nadczynność podczas ciąży

c) przełom tarczycowy

d) choroba Gravesa i Basedowa

e) przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy (choroba Hashimoto)

- w zakresie obliczania dawek, działań niepożądanych, interakcji leków,algorytmówterapii, komplementarnej terapii i indywidualizacji terapii

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCY DO PRZYGOTOWANIA DO ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH:

1. Umiejętność przeprowadzenia badania podmiotowego oraz przedmiotowego pacjenta dorosłego ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii.

2. Umiejętność uzasadnienia zastosowanego leczenia oraz dawkowania

3. Znajomość mechanizmu działania leków stosowanych w chorobach układu wydzielania wewnętrznego (gruczoł tarczowy).

4. Interakcje lekowe pomiędzy stosowanymi lekami oraz możliwe skutki niepożądane.

5. Umiejętność prezentacji przypadków klinicznych.

6. Przestrzeganie wzorców etycznych w działaniach zawodowych.

V ROK :

Semestr zimowy:

Ćwiczenie 1.

Leczenie chorób układu sercowo-naczyniowego.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO POWTÓRZENIA Z FARMAKOLOGII:

1. Strategie terapeutyczne podstawowych stanów w kardiologii:

- nadciśnienie tętnicze

- niewydolność serca

- zaburzenia rytmu

- choroba wieńcowa

2. Stany nagłe w kardiologii:

a) zawał mięśnia sercowego - postępowanie przedszpitalne, szpitalne i poszpitalne.

b) powikłania zawału lub inne stany zagrożenia życia wymagające zdecydowanej interwencji:

- obrzęk płuc

- wstrząs kardiogenny

- objawowe arytmie

- nagłe zatrzymanie krążenia

3. Farmakoterapia krwawień i skaz krwotocznych, leczenie niedokrwistości

OBOWIĄZUJĄCY MATERIAŁ DO ĆWICZEŃ TEORETYCZNYCH Z ZAKRESU CHORÓB Z ZAKRESU CHORÓB UKŁADU KRĄŻENIA:

Omawianie farmakoterapii wybranych jednostek chorobowych:

a) nadciśnienie tętnicze

b) choroba niedokrwienna serca

c) ostre zespoły wieńcowe z uniesieniem ST i bez uniesienia ST

d) zaburzenia rytmu

e) niewydolność serca (ostra, przewlekła)

w zakresie obliczania dawek, działań niepożądanych, interakcji leków, algorytmów

terapii, komplementarnej terapii i indywidualizacji terapii

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCY DO PRZYGOTOWANIA DO ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH:

1. Umiejętność przeprowadzenia badania podmiotowego oraz przedmiotowego pacjenta dorosłego ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii.

2. Umiejętność uzasadnienia zastosowanego leczenia oraz dawkowania

3. Znajomość mechanizmu działania leków stosowanych w chorobach układu krążenia.

4. Interakcje lekowe pomiędzy stosowanymi lekami oraz możliwe skutki niepożądane.

5. Umiejętność prezentacji przypadków klinicznych.

6. Przestrzeganie wzorców etycznych w działaniach zawodowych.

Ćwiczenie 2.

Farmakoterapia schorzeń ośrodkowego układu nerwowego. Terapia bólu i stanów zapalnych.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO POWTÓRZENIA Z FARMAKOLOGII:

1. Farmakoterapia zaburzeń nastroju i zespołów lękowych. Zasady leczenia zaburzeń snu, drgawek.
2. Farmakoterapia osób w wieku podeszłym. Terapia choroby Alzheimera, choroby Parkinsona.
3. Ogólna charakterystyka leków stosowanych w anestezjologii. Środki nasenne, zwiotczające mięśnie, p/bólowe o działaniu ośrodkowym, dożylne środki znieczulenia ogólnego.
4. Środki przeciwbólowe:

- NLPZ nowej (inhibitory COX 2) i starej generacji, leki silnie działające, ich wykorzystanie w leczeniu bólu ostrego i przewlekłego, profilaktyka bólu.

- leczenie bólu nowotworowego, drabina analgetyczna WHO, farmakoterapia w stanach terminalnych, opieka paliatywna.

5. Leki stosowane w terapii chorób układu kostno-stawowego i tkanek miękkich.
6. Farmakoterapia stanów zagrożenia życia.

ZAKRES OBOWIĄZUJĄCEGO MATERIAŁU DO ĆWICZEŃ TEORETYCZNYCH Z ZAKRESU CHORÓB OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO:

Omawianie farmakoterapii wybranych jednostek chorobowych:

a) zaburzenia lękowe

b) zaburzenia nastroju

c) zaburzenia snu

d) choroba Alzheimera

e) choroba Parkinsona

f) leczenie bólu

w zakresie obliczania dawek, działań niepożądanych, interakcji leków, algorytmów

terapii, komplementarnej terapii i indywidualizacji terapii

ZAKRES MATERIAŁU OBOWIĄZUJĄCY DO PRZYGOTOWANIA DO ĆWICZEŃ PRAKTYCZNYCH:

1. Umiejętność przeprowadzenia badania podmiotowego oraz przedmiotowego pacjenta dorosłego ze szczególnym uwzględnieniem farmakoterapii.

2. Umiejętność uzasadnienia zastosowanego leczenia oraz dawkowania

3. Znajomość mechanizmu działania leków stosowanych w chorobach układu krążenia.

4. Interakcje lekowe pomiędzy stosowanymi lekami oraz możliwe skutki niepożądane.

5. Umiejętność prezentacji przypadków klinicznych.

6. Przestrzeganie wzorców etycznych w działaniach zawodowych.

V ROK :

Semestr letni:

Zakres tematyki obowiązujący na ćwiczenia w CSM z farmakologii klinicznej

1. Postępowanie farmakologiczne w stanach nagłych u uosób dorosłych:

1. Wstrząsy
2. Zaburzenia gospodarki elektrolitowej
3. Zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej
4. Zaburzenia gospodarki węglowodanowej
5. Drgawki
6. Zatrucia lekami

2. Postępowanie farmakologiczne w stanach nagłych u dzieci

1. Z układu oddechowego
2. Z ośrodkowego układu nerwowego

Obowiązuje:

- Znajomość stosowanych leków

- Kolejność podawania leków

- Dawki stosowanych preparatów w zależności od wieku, masy ciała i stanu klinicznego

- Zasadność stosowania leków w danych sytuacjach klinicznych

- Charakterystyka farmakologiczna stosowanych leków

Przykładowy zakres leków:

1. Adrenalina
2. Noradrenalina
3. Metoprolol
4. Adenozyna
5. Glukoza 20%
6. Glukoza 10%
7. Glukoza 5%
8. NaCl różne stężenia
9. Płyn Ringera
10. MgSO₄ roztwór 20%
11. Natrium Bicarbonicum 8,4%
12. Furosemid
13. Bromek ipratropium
14. budezonid
15. Insulina szybkodziałająca
16. Difenhydramina
17. Digoksyna
18. Hydrokortyzon
19. Metyloprednizolon
20. Prednizolon
21. Glukagon
22. Salbutamol
23. Chlorek potasu
24. Flumazenil
25. Enoksaparyna
26. Diazepam
27. Klonazepam
28. Midazolam
29. Fenobarbital
30. Deksametazon
31. Mannitol
32. Paracetamol
33. Ibuprofen
34. Nalokson
35. Atropina
36. Labetalol
37. Kaptopril
38. Insulina aspart       

Antybiotykoterapia

Na zajęciach obowiązuje: fartuch, zmiana obuwia, własne słuchawki lekarskie.

Białystok, 23.02.2026