Uniwersytet Medyczny w Białymstoku. Stygmatyzacja pacjenta i choroby_sylabus.
  • Ostatnia zmiana 22.04.2026 przez Samodzielna Pracownia Historii Medycyny i Farmacji

    Stygmatyzacja pacjenta i choroby_sylabus

    SYLABUS

     

    rok akademicki 2025/2026

     

    Nazwa przedmiotu/modułu

    Stygmatyzacja pacjenta i choroby w aspekcie historycznym

    Nazwa jednostki/-ek w której/ -ych jest przedmiot realizowany

    Samodzielna Pracownia Historii Medycyny i Farmacji

    e-mail jednostki

    histmed@umb.edu.pl

    Wydział

    Lekarski z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim

    Nazwa kierunku studiów

    Lekarski

    Poziom kształcenia

    jednolite magisterskie.

    Forma studiów

    stacjonarne x niestacjonarne x

    Język przedmiotu

    polski x angielski £

    Rodzaj przedmiotu

    obowiązkowy fakultatywny x

    Rok studiów/semestr

     

    I II III x IV £ V £ VI £

     

     

    1 £ 2 3 £ 4 5 x 6 £ 7 £ 8 £ 10 £

    11 £ 12 £

     

    Przedmioty wprowadzające wraz z wymaganiami wstępnymi

     

    zaliczenie przedmiotów zgodnie z postępowaniem rekrutacyjnym

    Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć

    30 godzin/ćwiczenia

    Założenia i cele przedmiotu

    Student powinien nabyć wiedzę z zakresu ewolucji pojęcia stygmatyzowania pacjenta z tytułu zachorowalności na poszczególne choroby, począwszy od starożytności aż po XXI wiek. Zajęcia pozwolą na zapoznanie się z historią postrzegania poszczególnych chorób na przestrzeni dziejów w aspekcie kulturowym i medycznym. Stygmatyzacja pacjenta i chorób miała miejsce w każdej epoce, z różnym natężeniem. Każda epoka miała swój charakterystyczny stygmat choroby. Dotknięty nią człowiek już za życia nosił znamię śmierci i był wykluczany ze społeczeństwa. Celem zajęć jest ukazanie kategoryzacji, zjawiska odrzucenia z tytułu zapadalności na wybrane choroby, m.in. trąd, dżuma, syfilis, nowotwory, AIDS, choroby dermatologiczne. Student pozna czynniki kulturowe, polityczne, społeczne warunkujące odrzucenie chorego z reszty społeczeństwa. Zajęcia pozwolą: wykorzystać wiedzę historyczną w ocenie współczesnej medycyny, prognozować rozwój medycyny; rozpoznawać ciągłości myśli lekarskiej na przestrzeni dziejów.

     

     

     

     

    Metody dydaktyczne

     

    - przekazywanie wiedzy w formie ćwiczeń

    - konsultacje (zarówno regularne, jak też organizowane w indywidualnych przypadkach)

    - prezentacja

    - samodzielne dochodzenie do wiedzy

    - analiza literatury

    - dyskusja

    - inne zajęcia praktyczne – wizyta w Muzeum Historii Medycyny i Farmacji UMB

    Imię i nazwisko osoby prowadzącej przedmiot

    Dr Magdalena Muskała

    Imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej za dydaktykę

    Dr Magdalena Muskała

     

    Symbol

    i numer efektu kształcenia

    zgodnie ze standardami kształcenia oraz inne przedmiotowe efekty kształcenia

    Opis kierunkowych efektów kształcenia

    Forma zajęć

    Metody weryfikacji osiągnięcia zamierzonych efektów kształcenia

    wiedza

    D.W17.

    zna historię początków medycyny, medycynę ludów pierwotnych oraz najdawniejszych cywilizacji, a także charakterystyczne cechy medycyny średniowiecznej;

    ćwiczenia

    Metody podsumowujące:

    - ocenianie ciągłe przez nauczyciela (obserwacja)

     

    - Metody formujące:

    - obserwacja pracy studenta

    - ocena aktywności w czasie zajęć

    - dyskusja w czasie zajęć

    D.W18.

    zna cechy medycyny nowożytnej i jej najważniejsze odkrycia;

    ćwiczenia

    D.W19.

    zna proces kształtowania się nowych dyscyplin medycznych oraz osiągnięcia czołowych przedstawicieli medycyny polskiej i światowej;

    ćwiczenia

    umiejętności

    H.U7

    Umie wykorzystać wiedzę historyczną w ocenie współczesnej medycyny

    ćwiczenia

    Metody podsumowujące:

    - ocenianie ciągłe przez nauczyciela (obserwacja)

     

    Metody formujące:

    - obserwacja pracy studenta

    - ocena aktywności w czasie zajęć

    - ocena przygotowania do zajęć

    - dyskusja w czasie zajęć

    H.U8

    Umie prognozować rozwój medycyny

    ćwiczenia

    H.U9

    Potrafi rozpoznawać ciągłości myśli lekarskiej w aspekcie postępu nauk medycznych i powiązań interdyscyplinarnych

    ćwiczenia

    H.U10

    Umie rozpoznawać czynniki kształtujące rozwój medycyny

    ćwiczenia

    kompetencje społeczne

    K1

    przestrzega tajemnicy lekarskiej i prawa pacjenta

    ćwiczenia

    Metody podsumowujące:

    - ocenianie ciągłe przez nauczyciela (obserwacja)

     

    Metody formujące:

    - obserwacja pracy studenta

    - dyskusja w czasie zajęć

    K2

    potrafi nawiązać i utrzymać głęboki i pełen szacunku kontakt z chorym

    ćwiczenia

    K3

    kieruje się dobrem chorego, stawiając je na pierwszym miejscu

    ćwiczenia

    K4

    posiada świadomość własnych ograniczeń i umiejętność stałego dokształcania się

    ćwiczenia

     

    Punkty ECTS

    0,5

    Obciążenie pracą studenta

    Forma aktywności

    Liczba godzin na zrealizowanie aktywności

    Zajęcia wymagające udziału prowadzącego:

    1. Realizacja przedmiotu: wykłady (wg planu studiów)

     

    1. Realizacja przedmiotu: ćwiczenia (wg planu studiów)

     

    1. Realizacja przedmiotu: seminaria (wg planu studiów)

     

    1. Realizacja przedmiotu: fakultety

    30

    1. Udział w konsultacjach

    2

     

    godziny razem: 32

    Samodzielna praca studenta:

    1 punkt ECTS oznacza 25-30 godzin pracy studenta w różnych formach, takich jak np.:

    1. Samodzielne przygotowanie się do zajęć teoretycznych i praktycznych (wykonanie projektu, dokumentacji, opisu przypadku itp.)

    2

    1. Samodzielne przygotowanie się do zaliczeń/kolokwiów

     

    1. Samodzielne przygotowanie się do egzaminu/zaliczenia końcowego

    2

     

    godziny razem: 4

       

     

    Treści programowe przedmiotu:

    Efekty kształcenia

    (symbol i numer)

    tematyka

    1. D.W17

     

     

     

     

     

     

    1. D.W18

     

     

    1. D.W19

     

     

     

     

    1. Stygmatyzacja pacjenta i poszczególnych chorób w kulturach starożytnych (grecka, rzymska, babilońska). Czynniki warunkujące rozwój chorób stygmatyzujących w średniowieczu. Zapoznanie się z regułami panującymi w miastach średniowiecznych w przypadku chorób zakaźnych.

     

    1. Zjawisko odrzucenia społecznego z tytułu zachorowalności na poszczególne choroby w epoce nowożytnej.
    2. Choroby społeczne XX wieku. Zmiana listy chorób „wykluczających” ze społeczeństwa.

     

     

    Literatura podstawowa: (1-2 pozycje)

    • Grassmann Magdalena, Stygmatyzacja pacjenta i choroby w aspekcie historycznym, [w:] Pacjent „inny” wyzwaniem Opieki medycznej, pod red. E. KrajewskiejKułak i inn., Poznań 2016, s. 47-62.

     

    Literatura uzupełniająca: (1-2 pozycje)

    - Płonka-Syroka Bożena, Medycyna w historii i kulturze, Warszawa 2016.

    - Szudra Dariusz, Choroba i śmierć w perspektywie społecznej XIII-XXI wiek, Szczecin 2010.

     

    Kryteria oceny osiągniętych efektów kształcenia oraz forma i warunki uzyskania zaliczenia przedmiotu:

    Warunkiem do uzyskania zaliczenia z przedmiotu jest obecność na ćwiczeniach oraz aktywność na zajęciach. Dopuszczalna jest jedna nieobecność. Każda następna musi zostać zaliczona ustnie na dyżurze. Konsultacje indywidualne prowadzone są w każdy ostatni piątek miesiąca w godz. 14.00-15.00 w Samodzielnej Pracowni Historii Medycyny i Farmacji UMB.

     

     

     

     

    01.10.2025 Magdalena Muskała

    ……………………………………………………………………………...

    (data i podpis osoby sporządzającej sylabus)

     

     

    Magdalena Muskała

    • …………………………..

    (data i podpis kierownika jednostki prowadzącej zajęcia oraz koordynatora przedmiotu)