II Rok Wydział Lekarski – Kierunek Lekarsko-dentystyczny

Semestr zimowy (III) 2026/2027

Przedmiot : „Mikrobiologia ” (22 godz.)

Zajęcia odbywają się zgodnie z harmonogramem

Wykłady (7 godz.): czwartki: 11.15 – 12.45 w terminach 05.11, 19.11, 26.11, 03.12 ostatni wykład 11.15-12.00

Miejsce: platforma Blackboard

Ćwiczenia (15 godz.):

Miejsce: Sala ćwiczeń w Zakładzie Mikrobiologii Lekarskiej i Inżynierii Nanobiomedycznej

Studia stacjonarne

Środa – w terminach: 04.11.- 09.12.2026r.  godz. 13.00-15.30

Ćw 02.12:  13.00-15.15

Ćw 09.12: 13.00-14.30 

Czwartek – w terminach: 05.11.- 10.12.2026r.  godz. 13.15-15.45

Ćw 03.12: 13.15-15.30

Ćw 10.12: 13.15-14.45

Studia niestacjonarne

Piątek – w terminach: 06.11.- 11.12.2026r.  godz. 8.00-10.30

Ćw 04.12: 8.00-10.15

Ćw 11.12: 8.00-9.30

Plan ćwiczeń

Ćwiczenie 1

Część teoretyczna: Zasady klasyfikacji i krótka charakterystyka drobnoustrojów (budowa, fizjologia, materiał genetyczny komórki bakteryjnej).

Obowiązuje część teoretyczna z wykładów oraz zalecanej literatury.

Część praktyczna:

Organizacja zajęć. Zasady BiHP w laboratorium mikrobiologicznym.

1. Zasady mikroskopowania.

2. Ocena morfologii komórek bakteryjnych w preparatach barwionych

3. Morfologia i fizjologia bakterii

4. Barwienie metodą Grama

Ćwiczenie 2

Część teoretyczna: Zasady hodowli bakterii

Obowiązuje część teoretyczna z wykładów oraz zalecanej literatury.

Część praktyczna:

1. Hodowla i identyfikacja drobnoustrojów

1.1. Podłoża do hodowli

1.2. Techniki posiewów

1.3. Morfologia kolonii bakteryjnych i typy wzrostu na podłożach płynnych - Procedury w hodowli i identyfikacji bakterii beztlenowych i mikroaerofilnych

2. Barwienia specjalne : metoda Neissera, Manevala, Dornera, Ziehl-Neelsena i inne

2.1. Techniki sporządzania preparatów i barwienia bakterii

Odbiór wiadomości z BiHP i zebranie podpisów na listach studenckich

Ćwiczenie 3

Część teoretyczna: Charakterystyka bakterii Gram-doddatnich i Gram-ujemnych

1. Charakterystyka bakterii Gram–dodatnich (m.in. Staphylococcus, Streptococcus, Enterococcus i Corynebacterium) - podłoża, hodowla, identyfikacja
2. Charakterystyka bakterii Gram-ujemnych( m.in. Enterobacteriaceae, Pseudomonas, Neisseria, Haemophilus) - podłoża, hodowla, identyfikacja

Obowiązuje część teoretyczna z wykładów oraz zalecanej literatury.

Część praktyczna: podłoża, hodowla i identyfikacja bakterii Gram-doddatnich i Gram-ujemnych

Ćwiczenie 4

Część teoretyczna: Chemioterapia i chemioprofilaktyka. Mechanizmy działania, spektrum aktywności przeciwbakteryjnej

Obowiązuje część teoretyczna z wykładów oraz zalecanej literatury.

Część praktyczna:

Metody oznaczania wrażliwości bakterii na chemioterapeutyki (jakościowe, półilościowe, ilościowe) i interpretacja wyników. - Metoda dyfuzyjno-krążkowa - Chemioterapeutyki przeciwbakteryjne. - Metody oznaczania wrażliwości bakterii na chemioterapeutyki (jakościowe, półilościowe, ilościowe) i interpretacja wyników.

1.Metoda Etest

2. Metody rozcieńczeniowe w podłożu stałym i/lub półpłynnym

2.1. Określenie MIC (μg/mL; mg/L)

2.2. Określenie MBC (μg/mL; mg/L)

3. Automaty i półautomaty do oceny lekowrażliwości.

Ćwiczenie 5

Część teoretyczna: Charakterystyka, chorobotwórczość, chemioterapia grzybic.

Obowiązuje część teoretyczna z zalecanej literatury.

Część praktyczna:

Zasady diagnostyki i chemioterapii grzybic

1. Morfologia i fizjologia drożdżaków z rodzajów: Candida, Cryptococcus, Saccharomyces,

Aspergillus, Penicillium i innych

1.1. Barwione i niebarwione komórki i/lub hodowle

1.2. Podłoża i zasady hodowli

1.3. Morfologia kolonii i/lub hodowli

1.4. Identyfikacja w oparciu o właściwości fenotypowe

Zaliczenie przedmiotu: forma pisemna – test (termin do uzgodnienia)

Zalecane podręczniki

1. Samaranayake LP. (tłum.). Podstawy mikrobiologii dla stomatologów. Wyd. Lek. PZWL,

2. Łuczak M, Swoboda-Kopeć E. (red.). Wybrane zagadnienia z mikrobiologii jamy ustnej. Wyd. CZELEJ Sp.z.o.o.,

3. Fritz H. Kayser, Kurt A. Bienz, Johannes Eckert, Rolf M. Zinkernagel, red. wyd. pol. Piotr B. Heczko, Agata Pietrzyk. „Mikrobiologia lekarska”Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007

_____________________________________________________________________

Opiekun administracyjny roku: dr n. med. Sylwia Chmielewska-Deptuła

(email: sylwia chmielewska-deptula@umb.edu.pl)