Ćwiczenie 5

26.04.2026 gr. II

10:45-12:15

Oporność bakterii na antybiotyki – rozprzestrzenianie się mechanizmów oporności, wielooporność.

Zagadnienia obowiązujące na ćwiczenie:

1. Oporność bakterii na antybiotyki: oporność mikrobiologiczna, szczep dziki, oporność naturalna, oporność nabyta.
2. Genetyczne podstawy oporności bakterii na antybiotyki: mutacja, koniugacja, transformacja, transdukcja.
3. Kliniczne fenotypy oporności: MRSA, MLSB, HLAR, VRE, ESBL, MBL, KPC, NDM.
4. Leki przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe – grupy, przykłady leków, mechanizm działania, krótka charakterystyka.

Prowadzący zajęcia: dr hab. n. med. Piotr Majewski

Ćwiczenie 4

26.04.2026 gr. II

9:15-10:45

Podstawy antybiotykoterapii, metody badania lekowrażliwości drobnoustrojów na antybiotyki i chemioterapeutyki oraz interpretacja wyników.

Zagadnienia obowiązujące na ćwiczenie:

1. Znaczenie pojęć: wrażliwość mikrobiologiczna, minimalne stężenie hamujące (MIC), minimalne stężenie bakteriobójcze (MBC), szczep oporny (O), szczep wrażliwy (W), szczep wrażliwy zwiększona ekspozycja (WZE), inokulum.
2. Podział metod badania lekowrażliwości: metody jakościowe; metody ilościowe; metody półilościowe.
3. Zasada, odczyt i interpretacja badania lekowrażliwości metodami:

• dyfuzyjnymi: metoda dyfuzujno-krążkowa, metoda z zastosowaniem pasków zgradientem stężeń antybiotyku,
• rozcieńczeniowymi: metoda rozcieńczeniowa w bulionie, metoda rozcieńczeniowa w agarze, metoda stężeń granicznych.

4. Zagadnienia wprowadzające do antybiotykoterapii:

• antybiotyk, chemioterapeutyk, terapia przeciwdrobnoustrojowa,
• terapia empiryczna, celowana, sekwencyjna, skojarzona,
• mechanizmy działania antybiotyków,
• efekty działania – dz. bakteriobójcze i bakteriostatyczne,
• skuteczność działania antybiotyków – parametry PK/PD: czas powyżej MIC (T>MIC), stężenie maksymalne do MIC (Cmax/MIC), wielkość pola pod krzywą (AUC24/MIC),
• efekt poantybiotykowy (PAE),
• spektrum działania antybiotyków i chemioterapeutyków,
• działania niepożądane.

5. Charakterystyka najważniejszych grup antybiotyków: β-laktamowe, aminoglikozydy, chinolony, makrolidy, tetracykliny, glikopeptydy.

Prowadzący zajęcia: dr hab. n. med. Piotr Majewski

Ćwiczenie 3

25.04.2026 gr. II

12:45-14:15

Zasady diagnostyki mikrobiologicznej – metody hodowli drobnoustrojów (kolonia bakteryjna, grzybicza) i identyfikacji (właściwości biochemiczne, serologiczne, metody genetyczne).

Zagadnienia obowiązujące na ćwiczenie:

1. Podstawowe pojęcia: kolonia bakteryjna, podłoże hodowlane.
2. Podział podłóż hodowlanych ze względu na konsystencję (stałe, płynne, półpłynne), skład i funkcje (naturalne, półsyntetyczne, sztuczne, proste, wzbogacone, specjalne, wybiórcze, wybiórczo-różnicujące, różnicujące, transportowe, transportowo-wzrostowe, chromogenne).
3. Zasady hodowli drobnoustrojów (zawartość składników odżywczych w podłożu, pH, ciśnienie osmotyczne, temperatura, potencjał oksydo-redukcyjny, czas).
4. Techniki posiewów na podłożach płynnych i stałych.
5. Typy wzrostu bakterii na podłożach płynnych.
6. Klasyczne metody identyfikacji:

• badanie mikroskopowe (barwienie proste, złożone, pozytywne, negatywne, pozytywno-negatywne; barwienie metodą Grama),
• zasady identyfikacji biochemicznej drobnoustrojów,
• podstawowe metody immunologiczne - zasada i zastosowanie odczynu immunoenzymatycznego, fluorescencyjnego, lateksowego, immunochromatograficznego.

7. Podstawowe metody biologii molekularnej:

• zasada i zastosowanie techniki PCR, Real-Time PCR, RT-PCR.

8. Czynniki zjadliwości oraz patomechanizmy działania chorobotwórczego drobnoustrojów.

Prowadzący zajęcia: mgr Łukasz Korczak

Ćwiczenie 2

25.04.2026 gr. II

11:15-12:45

Procesy dekontaminacji (dezynfekcja, antyseptyka, sterylizacja) – wpływ na częstość występowania zakażeń.

Zagadnienia obowiązujące na ćwiczenie:

1. Podstawowe definicje: dekontaminacja, dezynfekcja, antyseptyka, środek dezynfekcyjny, sanityzacja, sterylizacja.
2. Podział metod dezynfekcji.
3. Charakterystyka grup środków dezynfekcyjnych.
4. Cechy charakterystyki środka dezynfekcyjnego.
5. Zasady przygotowywania środków dezynfekcyjnych i przeprowadzania dezynfekcji chemicznej.
6. Czynniki wpływające na skuteczność dezynfekcji.
7. Zasady dezynfekcji rąk.
8. Sterylizacja: definicja, cel, zasady wyboru metod sterylizacji.
9. Metody sterylizacji z podziałem i charakterystyką sterylizacji fizycznej, chemicznej i mechanicznej.
10. Metody kontroli skuteczności procesów sterylizacji – wskaźniki fizyczne, chemiczne i biologiczne.

Prowadzący zajęcia: mgr Łukasz Korczak

Ćwiczenie 1

25.04.2026 gr. II

9:45-11:15

Zasady BHP w laboratorium mikrobiologicznym. Zasady diagnostyki mikrobiologicznej – metody mikroskopowania, preparaty barwione metodą Grama, morfologia komórki bakteryjnej, grzybiczej.

Zagadnienia obowiązujące na ćwiczenie:

1. Rodzaje mikroskopów stosowanych w mikrobiologii. Zasada działania i zastosowanie.
2. Mikroskop świetlny – budowa i zasady posługiwania się podczas oglądania gotowych preparatów.
3. Znajomość pojęć: powiększenie, rozdzielczość, imersja.
4. Barwienie metodą Grama – zasada barwienia, wykonanie barwienia.
5. Morfologia drobnoustrojów (bakterie, grzyby):

• kształt,
• wielkość,
• sposób ułożenia w preparacie,
• sposób barwienia w metodzie Grama.

6. Podział metod barwienia: barwienie proste, złożone, pozytywne, negatywne, pozytywno-negatywne.
7. Budowa komórki prokariotycznej, eukariotycznej oraz wirusów.

Prowadzący zajęcia: mgr Łukasz Korczak

TAKSONOMIA DROBNOUSTROJÓW

Pierwszy wykład (ONLINE) z chorób infekcyjnych dla I roku Zdrowia Publicznego i Epidemiologii

odbędzie się 15.05.2026 r. (piątek) w godz. 15:00-18:45.

Pierwsze ćwiczenia rozpoczną się w dniach:

25.04.2026 r. (sobota) gr. II w godz. 9:45-14:15

9.05.2026 r. (sobota) gr. I w godz. 11:45-14:45

w sali dydaktycznej Zakładu Diagnostyki Mikrobiologicznej i Immunologii Infekcyjnej.

Na pierwsze ćwiczenia student obowiązany jest:

1. Przyjść ubrany w biały fartuch laboratoryjny z długimi rękawami i miękkie obuwie (obowiązuje bezwzględnie zmiana obuwia – nie wolno używać ochraniaczy na buty). Fartuch na czas wszystkich zajęć należy pozostawiać w szatni studenckiej zakładu. Fartuchy po skończonych zajęciach będą poddane utylizacji.
2. Wszyscy studenci przed rozpoczęciem zajęć oczekują w holu przed zakładem.