SYLABUS
na cykl kształcenia rozpoczynający się w roku akademickim 2024/2025
Nazwa przedmiotu/modułu | Farmakologia | |
Nazwa jednostki/-ek w której/ -ych jest przedmiot realizowany | Zakład Farmakologii | |
e-mail jednostki | zfarm@umb.edu.pl | |
Wydział | Lekarski z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim | |
Nazwa kierunku studiów | lekarski | |
Poziom kształcenia | Studia jednolite magisterskie. | |
Forma studiów | stacjonarne x niestacjonarne x | |
Język przedmiotu | polski x angielski £ | |
Rodzaj przedmiotu | obowiązkowy x fakultatywny £ | |
Rok studiów/semestr |
I £ II £ III x IV £ V £ VI £
|
1 £ 2 £ 3 £ 4 £ 5 x 6 x 7 £ 8 £ 10 £ 11 £ 12 £
|
Przedmioty wprowadzające wraz z wymaganiami wstępnymi | Student zaliczył obowiązkowo fizjologię i biochemię, obligatoryjnie mikrobiologię i patofizjologię i posiada zakres wiedzy, umiejętności i kompetencji po zakończonych w/w przedmiotach nauk podstawowych wg programu studiów I i II roku. | |
Liczba godzin zajęć dydaktycznych z podziałem na formy prowadzenia zajęć | 120 godzin dydaktycznych (w tym on-line): wykłady 40 godz., seminaria – 10 godz., ćwiczenia 70 godz. | |
Założenia i cele przedmiotu | Podstawowym celem nauczania Farmakologii i toksykologii leków jest odpowiedź na pytanie jak i dlaczego lek działa u człowieka. Zapoznanie studenta z działaniami farmakologicznymi poszczególnych grup leków i wynikających z nich wskazań przeciwwskazań do stosowania. Zapoznanie studenta z działaniami niepożądanymi i toksycznymi leków oraz ich interakcji. Przygotowanie studenta do zdobycia praktycznej umiejętności zapisywania recept z podstawowymi wskazaniami farmakoterapii. | |
Metody dydaktyczne
| - przekazywanie wiedzy w formie wykładu - zajęcia praktyczne (ćwiczenia) szczególnie z praktycznej umiejętności zapisywania recept - dyskusja - prezentacja - samodzielne dochodzenie do wiedzy - analiza literatury - konsultacje (wg indywidualnych potrzeb z nauczycielami Zakładu oraz online) | |
Imię i nazwisko osoby prowadzącej przedmiot | Prof. dr hab. Adam Hołownia – Kierownik przedmiotu pracownicy naukowo-dydaktyczni i dydaktyczni zatrudnieni w Zakładzie Farmakologii | |
Imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej za dydaktykę | Prof. dr hab. Adam Hołownia Dr n. med. Edyta Gołąbiewska | |
Symbol i numer efektu uczenia się | Opis kierunkowych efektów uczenia się | Forma zajęć | Metody weryfikacji osiągnięcia zamierzonych efektów uczenia się | |
wiedza | ||||
C.W28 | zna poszczególne grupy produktów leczniczych, rozumie ich mechanizmy i efekty działania, zna podstawowe wskazania i przeciwwskazania oraz podstawowe parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne | Wykłady, ćwiczenia | Metody podsumowujące np.: - egzamin pisemny (test wielokrotnego wyboru) Metody formujące, np. - obserwacja pracy studenta - ocena aktywności w czasie zajęć - zaliczenie poszczególnych czynności(recepty, teoria) - ocena przygotowania do zajęć - dyskusja w czasie zajęć - zaliczenia cząstkowe(recepty, testy) | |
C.W29 | zna i rozumie uwarunkowania fizjologiczne i chorobowe wchłaniania, metabolizmu i eliminacji leków przez organizm człowieka | |||
C.W30 | Zna podstawowe zasady farmakoterapii z uwzględnieniem jej skuteczności | |||
C.W31 | Zna ważniejsze działania niepożądane leków, interakcje i problem polipragmazji | |||
C.W32 | Rozumie problem lekooporności, w tym lekooporności wielolekowej oraz zasady racjonalnej antybiotykoterapii | |||
C.W33 | Zna możliwość i rodzaje terapii biologicznej, komórkowej, terapii genowej i celowanej w określonych chorobach | |||
C.W34 | Zna podstawowe pojęcia z toksykologii ogólnej | |||
C.W35 | Zna grupy leków, których nadużywanie może prowadzić do zatruć | |||
C.W36 | Zna objawy najczęściej występujących ostrych zatruć | |||
E.W8 | zasady farmakoterapii u pacjentów z niewydolnością nerek i leczenia nerkozastępczego |
|
| |
umiejętności | ||||
C.U8 | Wykonuje proste obliczenia farmakokinetyczne | ćwiczenia | Metody podsumowujące np.: - realizacja określonego zadania, umiejętność zapisywania recept Metody formujące, np. - obserwacja pracy studenta - ocena aktywności w czasie zajęć - zaliczenie poszczególnych czynności(recepty, teoria) - ocena przygotowania do zajęć - dyskusja w czasie zajęć - zaliczenia cząstkowe (recepty, testy) | |
C.U9 | Dobiera leki w odpowiednich dawkach w celu korygowania zjawisk patologicznych w organizmie człowieka i w poszczególnych narządach | |||
C.U10 | Projektuje schemat racjonalnej chemioterapii zakażeń, empirycznej i celowanej | |||
C.U11 | Potrafi przygotowywać zapisy | |||
C.U12 | umie poszukiwać wiarygodnych informacji o produktach leczniczych, ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyki produktów leczniczych (ChPL) oraz baz danych | |||
C.U13 | Potrafi oszacować niebezpieczeństwo toksykologiczne w określonych grupach wiekowych oraz w stanach niewydolności wątroby i nerek, a także zapobiegać zatruciom lekami | |||
kompetencje społeczne | ||||
K3 | Kieruje się dobrem pacjenta | ćwiczenia | Metody podsumowujące np.: - ocenianie ciągłe przez nauczyciela na każdym ćwiczeniu Metody formujące, np. - obserwacja pracy studenta - dyskusja w czasie zajęć | |
K4 | Dostrzega i rozpoznaje własne ograniczenia oraz dokonuje samooceny deficytów i potrzeb edukacyjnych | |||
K7 | Korzysta z obiektywnych źródeł informacji | |||
K10 | Formułuje opinie dotyczące różnych aspektów działalności zawodowej | |||
K11 | Przyjmuje odpowiedzialność związaną z decyzjami podejmowanymi w ramach działalności zawodowej, w tym w kategoriach bezpieczeństwa własnego i innych osób | |||
Punkty ECTS | 9,5 | |
Obciążenie pracą studenta | ||
Forma aktywności | Liczba godzin na zrealizowanie aktywności | |
Zajęcia wymagające udziału prowadzącego: | ||
| 40 | |
| 70 | |
| 10 | |
| – | |
| 15 | |
| godziny razem: 135 | |
Samodzielna praca studenta: | ||
| 35 | |
| 35 | |
| 20 | |
| godziny razem: 90 | |
Treści programowe przedmiotu: | |
Efekty uczenia się (symbol i numer) | tematyka |
C.W28 zna poszczególne grupy produktów leczniczych, rozumie ich mechanizmy i efekty działania, zna podstawowe wskazania i przeciwwskazania oraz podstawowe parametry farmakokinetyczne i farmakodynamiczne C.W29 zna i rozumie uwarunkowania fizjologiczne i chorobowe wchłaniania, metabolizmu i eliminacji leków przez organizm człowieka C.W30 Zna podstawowe zasady farmakoterapii z uwzględnieniem jej skuteczności C.W31 Zna ważniejsze działania niepożądane leków, interakcje i problem polipragmazji C.W32 Rozumie problem lekooporności, w tym lekooporności wielolekowej oraz zasady racjonalnej antybiotykoterapii C.W33 Zna możliwość i rodzaje terapii biologicznej, komórkowej, terapii genowej i celowanej w określonych chorobach C.W34 Zna podstawowe pojęcia z toksykologii ogólnej C.W35 Zna grupy leków, których nadużywanie może prowadzić do zatruć C.W36 Zna objawy najczęściej występujących ostrych zatruć wybranymi grupami leków, alkoholami oraz innymi substancjami psychoaktywnymi, grzybami oraz metalami ciężkimi E.W8 zasady farmakoterapii u pacjentów z niewydolnością nerek i leczenia nerkozastępczego
C.U8 Wykonuje proste obliczenia farmakokinetyczne C.U9 Dobiera leki w odpowiednich dawkach w celu korygowania zjawisk patologicznych w organizmie człowieka i w poszczególnych narządach C.U10 Projektuje schemat racjonalnej chemioterapii zakażeń, empirycznej i celowanej C.U11 Potrafi przygotowywać zapisy form recepturowych wybranych substancji leczniczych oraz wystawiać recepty, w tym e-recepty, zgodnie z przepisami prawa C.U12 umie poszukiwać wiarygodnych informacji o produktach leczniczych, ze szczególnym uwzględnieniem charakterystyki produktów leczniczych (ChPL) oraz baz danych C.U13 Potrafi oszacować niebezpieczeństwo toksykologiczne w określonych grupach wiekowych oraz w stanach niewydolności wątroby i nerek, a także zapobiegać zatruciom lekami | Wykłady: Wstęp do Farmakologii Podstawy Antybiotykoterapii. Interakcje chemioterapeutyków. Leki p/grzybicze Leki p/nowotworowe. Leki układu autonomicznego. Wstęp do leków OUN Leki p/psychotyczne Leki p/depresyjne Leki p/padaczkowe Leki stosowane w leczeniu bólu Leki znieczulające ogólnie i miejscowo Leki hormonalne cz.1- hormony kory nadnerczy, hormony płciowe Leki hormonalne cz.2- leki p/cukrzycowe Leki p/płytkowe, p/miażdżycowe Leki w zaburzeniach hemostazyLeki stosowane w chorobie wieńcowejLeki antyarytmiczneLeki stosowane w niewydolności sercaLeki stosowane w chorobach układu oddechowegoLeki stosowane w chorobach układu pokarmowego
Ćwiczenia: Moduł I – Receptura. Podstawy farmakologii ogólnej i farmakokinetyki, chemioterapia, leki p/nowotworowe, leki immunosupresyjne. Farmakologia ogólna. Farmakodynamika Farmakokinetyka i modele farmakokinetyczne Leki p/bakteryjne cz.1: Antybiotyki beta-laktamowe i inne działające na ścianę komórkową: Makrolidy, Tetracykliny, Aminoglikozydy, Chloramfenikol, Linezolid, Streptograminy Leki p/bakteryjne cz.2: Sulfonamidy, Trimetoprim, Ko-Trimoksazol, Fluorochinolony, Metronidazol, Furagina, Nitrofurantoina, Mupirocyna, Polimyksyny Leki p/wirusowe, p/grzybicze, p/robacze p/pierwotniakowe i p/gruźlicze Receptura cz. 1: Receptura magistralna i oficynalna. Receptura cz. 2: Receptura magistralna i oficynalna.
Moduł II – Farmakologia obwodowego i ośrodkowego układu nerwowego. Farmakologia układu autonomicznego: Leki układu cholinergicznego i leki układu adrenergicznego. Leki stosowane w leczeniu bólu: Opioidy, NLPZ, Paracetamol, Koanalgetyki. OUN cz. I Leki uspokajające, nasenne, p/lękowe. Leki znieczulenia ogólnego i miejscowego. Leki zwiotczające OUN cz. II Leki p/psychotyczne, leki p/depresyjne. Leki stosowane w chorobach neurodegeneracyjnych OUN cz. III Leki p/padaczkowe. Uzależnienia. Leki psychozomimetyczne.
Moduł III –Farmakologia układu krążenia i hematologia. Leki układu krążenia cz. I: niedokrwistości, leki stosowane w niedokrwistościach, hematopoetyczne czynniki wzrostu. Leki stosowane w zaburzeniach krzepnięcia. Leki układu krążenia cz. II: leczenie nadciśnienia: leki moczopędne, leki układu renina-angiotensyna-aldosteron, blokery kanałów wapniowych, alfa i beta- adrenolityki, Leki układu krążenia cz. III: Leki p/miażdżycowe. Leki stosowane w dławicy piersiowej, wazodylatatory. Leki antyarytmiczne. Leki układu krążenia cz. IV: Leki stosowane w niewydolności serca. Stany nagłe.
Moduł IV – Leki hormonalne. Leki układu pokarmowego i oddechowego. Interakcje leków. Hormony i leki hormonalne cz. I ( przysadka, podwzgórze, hormony kory nadnerczy) Hormony i leki hormonalne cz. II ( tarczyca, cukrzyca) Hormony i leki hormonalne cz. III ( hormony płciowe, gospodarka wapniowo – fosforanowa) Leki układu oddechowego. Leki przeciwalergiczne. Leki układu pokarmowego Interakcje |
Literatura podstawowa: (1-2 pozycje) |
Farmakologia, Rang I Dale wyd.9 Bogusław Okopień, Dagmara Mirowska – Guzel. Wydawca : Edra Urban&Partner. Rok wydania 2021. KORBUT R.: FARMAKOLOGIA, PZWL 2012 M. BEREZIŃSKA A.WIKTOROWSKA – OWCZAREK.: FARMAKOLOGIA W ZADANIACH RECEPTURA I POSTACIE LEKÓW, PZWL 2018 |
Literatura uzupełniająca: (1-2 pozycje) |
Lippincott: Illustrated Reviews: Farmakologia. Wydawnictwo Edra Urban & Partner, wydanie 8 2023 B.C. Katzung Basic and Clinical Pharmacology 13th Ed., McGraw Hill/ Appleton& Lange 2015 Last minute Farmakologia C. Dellas 2017 |
Kryteria oceny osiągniętych efektów kształcenia oraz forma i warunki uzyskania zaliczenia przedmiotu: |
1. Zajęcia obowiązkowe (wykłady, ćwiczenia, kolokwia) są prowadzone według planu umieszczonego na tablicy ogłoszeń zakładu i na stronie internetowej: www.umb.edu.pl/wl/zaklad-farmakologii 2. Ćwiczenia odbywają się w salach ćwiczeniowych Zakładu Farmakologii. 3. Program ćwiczeń jest podzielony na 4 moduły, każdy moduł kończy kolokwium (test lub pytania otwarte z teorii i receptury). 4. Do kolokwium przystępują studenci którzy zaliczyli co najmniej 4 ćwiczenia w panelu. Warunkiem zaliczenia kolokwium jest uzyskanie 60% prawidłowych odpowiedzi. 5.Nieobecności na ćwiczeniach i wykładach należy usprawiedliwić najpóźniej na następnych zajęciach i pozostawić w zakładzie kopię dokumentu (zwolnienie lekarskie, urlop dziekański itp.) 6. Studenci, którzy nie zaliczyli ćwiczenia z powodu usprawiedliwionej nieobecności powinni odrobić ćwiczenie z inną grupą, a jeśli nie jest to możliwe zaliczyć ćwiczenie u asystenta prowadzącego w ciągu 2 tygodni. Niezaliczone ćwiczenie poprawiane jest jeden raz. 7. Nieobecności nieusprawiedliwione nie mogą być odrabiane 8. Prace pisemne, po ich sprawdzeniu i ocenie są udostępniane studentom. 9. Warunkiem dopuszczenia do egzaminu końcowego jest - Zaliczenie ćwiczeń, obecność na zajęciach obowiązkowych - Zaliczenie receptury i 4 kolokwiów 10. Egzamin końcowy w formie testu jednokrotnego wyboru odbędzie się w sesji letniej po VI semestrze. 11. Warunkiem zaliczenia egzaminu końcowego jest uzyskanie co najmniej 60% prawidłowych odpowiedzi. Na kolokwiach i egzaminie końcowym obowiązuje następująca skala ocen: < 60% - ndst (2) (pozytywnych odpowiedzi lub punktów) 60-69% dst (3) 70-79% d.db (3,5) 80-89% db (4) 90-95% p.db (4,5) >96% - bdb (5) 12. Terminy egzaminów (podstawowy i 2 poprawkowe) wyznaczane są przez jednostkę w porozumieniu z przedstawicielem studentów. Dopuszczalne jest wyznaczenie jednego terminu dodatkowego dla wszystkich osób, które usprawiedliwiły nieobecność na którymkolwiek z poprzednich terminów. Termin ten będzie miał miejsce we wrześniu (nie później niż 15 września). Nie wyznacza się innych niż ustalone na powyższej zasadzie dodatkowych terminów egzaminów 13. Wyniki kolokwiów i egzaminu końcowego zostaną wywieszone na tablicy ogłoszeń, będą także opublikowane na stronie internetowej zakładu. |
……………………………………………………..…………………………..
(data i podpis kierownika jednostki prowadzącej zajęcia lub koordynatora przedmiotu)

