Analiza środków spożywczych (24w /36ćw – zal.)

Program wykładów i ćwiczeń dla studentów Analityki Medycznej – II rok; sem. zimowy

Wykłady

1. Ustawa o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Podstawowe definicje – środka spożywczego, środka dietetycznego, dane dotyczące znakowania żywności.
2. Węglowodany: rola żywieniowa, rodzaje sacharydów, znaczenie błonnika pokarmowego w żywieniu i profilaktyce chorób na tle wadliwego żywienia, środki słodzące.
3. Białka - rola, występowanie i rodzaje białek w żywności. Metody oznaczeń białek w żywności. Oznaczenia niedożywienia białkowego u ludzi chorych.
4. Tłuszcze – rodzaje i występowanie w żywności, rola żywieniowa tłuszczów oraz wielonienasyconych i jednonienasyconych kwasów tłuszczowych, metody ich oznaczania.
5. Mikroelementy: występowanie w pokarmach, rola, regulacja metabolizmu, zapotrzebowanie, metody oznaczeń.
6. Makroelementy: występowanie w pokarmach, rola, regulacja metabolizmu, zapotrzebowanie, metody oznaczeń.
7. Witaminy - rola, występowanie w żywności, skutki niedoboru i nadmiaru, metody oznaczania.
8. Suplementy diety.
9. Bezpieczeństwo żywności i materiałów stosowanych do pakowania żywności, naturalne toksykanty w żywności.
10. Pierwiastki toksyczne w żywności i metody ich oznaczeń.
11. Zanieczyszczenia żywności (chemiczne, biologiczne) – wybrane metody ich identyfikacji i oznaczeń.
12. Żywność genetycznie modyfikowana (GMO)

Ćwiczenie I

Zapoznanie się z przepisami BHP i regulaminem zajęć. Omówienie zagadnień podstawowych m.in.

zasady przygotowania raportu z badań, zasady zaliczenia przedmiotu.

Część ćwiczeniowa:

1. Przygotowanie próbek żywności do analizy.
2. Oznaczenie zawartości wody i suchej masy w produktach spożywczych metodą suszarkową.
3. Oznaczenie wilgotności i suchej masy metodą destylacji mieszaniny azeotropowej w różnych produktach spożywczych.
4. Przygotowanie prób do oznaczania białka.

Ćwiczenie II

1. Oznaczanie białka metodą Kjeldahla.
2. Oznaczenie błonnika pokarmowego całkowitego metodą enzymatyczną – omówienie metody.
3. Przygotowanie raportu z wykonywanych badań.

.

Ćwiczenie III

1. Oznaczanie chlorku sodu w żywności.
2. Oznaczanie szczawianów w kawie i herbacie.

Ćwiczenie IV

1. Oznaczanie zawartości etanolu w próbkach żywności za pomocą piknometru.
2. Zapoznanie się z testami do oznaczania jakości wody pitnej.

Ćwiczenie V

1. Klasyfikacja i rozróżnianie grzybów jadalnych i niejadalnych.
2. Substancje antyodżywcze w żywności. Oznaczanie zawartości tiocyjanków.

Ćwiczenie VI 

I. Oznaczanie zawartości tłuszczów w żywności.

1. Oznaczanie zawartości tłuszczu w mleku metodą Gerbera.

II. Wykrywanie i oznaczanie produktów jełczenia tłuszczów.

1. Oznaczanie stopnia kwasowości.
2. Oznaczanie zawartości nadtlenków.
3. Próba Kreisa.
4. Oznaczanie zawartości aldehydu malonowego.
5. Przygotowanie sprawozdania z wykonywanych badań

III. Analiza jakości tłuszczów spożywczych w lampie UV

Kolokwium z ćwiczeń I-VI i wykładów

Ćwiczenie VII

1. Analiza jakości i wykrywanie zafałszowań w żywności:

1. miody

- oznaczanie HMF w miodzie

- oznaczanie aktywności diastatycznej miodu,

- ocena zawartości wody metodą refraktometryczną,

- oznaczanie proliny w miodach.

- analiza pyłkowa

b) śmietana, mleko

Ćwiczenie VIII

1. Oznaczanie związków cukrowych: Oznaczanie cukrów w żywności (metoda Lane-Eynona, HPLC)
2. Porównanie słodkości różnych środków słodzących

Ćwiczenie IX

1. Oznaczanie zawartości witaminy C w żywności
2. Oznaczenie nasycenia ustroju witaminą C - test językowy.
3. Analiza składu produktów spożywczych z wykorzystaniem spektroskopii bliskiej podczerwieni (NIR).

Ćwiczenie X

1. Oznaczanie zawartości wybranych metali metodą absorpcyjnej spektrometrii atomowej z atomizacją w płomieniu lub kuwecie grafitowej.

Ćwiczenie XI

1. Oznaczanie zawartości azotanów (III i V) w żywności i interpretacja wyników w odniesieniu do obowiązujących rozporządzeń prawnych
2. Przygotowanie sprawozdania z wykonywanych badań

Ćwiczenie XII 

1. Ocena odżywiania na podstawie analizy całodziennej diety z wykorzystaniem programu komputerowego
2. Ocena stanu odżywienia metodą bioimpedancji elektrycznej.

Kolokwium z ćwiczeń VII - XII + wykłady