SYLABUS

Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej

dotyczy cyklu kształcenia rozpoczynającego się w roku akad. 2024/2025

Nazwa kierunku studiów

Farmacja  

Nazwa przedmiotu/modułu

Biologia molekularna

1. Jednostka realizująca

Zakład Klinicznej Biologii Molekularnej

2. e-mail jednostki

zkbm@umb.edu.pl

3. Wydział

Wydział Lekarski z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim

Profil kształcenia

      praktyczny                       ogólnoakademicki    

Forma kształcenia

     jednolite magisterskie           pierwszego stopnia          drugiego stopnia  

Forma studiów

     stacjonarne                      niestacjonarne

Język przedmiotu/modułu

     polski                                angielski

Typ przedmiotu/modułu

     obowiązkowy                   fakultatywny

Rok studiów

    I        II       III       IV       V

     VI                            

Semestr studiów

    I        II        III       IV       V

   VI      VII     VIII     IX      X    XI

Liczba godzin w ramach poszczególnych form zajęć

Wykłady

5

Seminaria

10

Ćwiczenia

15

Konsultacje

2

Sumaryczna liczba godzin kontaktowych

30

Liczba punktów ECTS

3

Określenie przedmiotów wprowadzających wraz z wymaganiami wstępnymi

Realizacja efektów uczenia się w zakresie wiedzy, umiejętności i kompetencji z przedmiotu Biologia i genetyka.

Cel przedmiotu/modułu

Zapoznanie studentów z organizacją i funkcjonowaniem genomu i transkryptomu człowieka oraz wykorzystaniem wiedzy i metod biologii molekularnej w biotechnologii farmaceutycznej i terapii genowej.

Metody dydaktyczne

Wykłady: przekazywanie treści w formie gotowej do zapamiętania (wykład podawczy) w trybie e-learning.

Seminaria: samodzielne dochodzenie studentów do wiedzy, analiza literatury, przygotowanie i prezentacja przez studentów grupowych projektów, posługiwanie się technikami informacyjno-komunikacyjnymi (internet).

Ćwiczenia: prezentacja metod diagnostycznych i urządzeń laboratoryjnych, korzystanie z katalogów produktów dla biologii molekularnej, bezpośrednie wykonywanie przez studentów czynności analitycznych, zajęcia praktyczne z genetycznymi bazami danych i programami komputerowymi, konsultacje.

Narzędzia dydaktyczne

Rzutnik multimedialny, manuale, korzystanie z odczynników oraz materiału biologicznego, urządzenia laboratoryjne, aparatura diagnostyczna, komputery.

Imię i nazwisko osoby prowadzącej przedmiot

(tytuł/stopień naukowy lub zawodowy)

Prof. dr hab. Jacek Nikliński

Skład zespołu dydaktycznego

Dr Oksana Kowalczuk, dr hab. Anetta Sulewska, dr Piotr Karabowicz, mgr Natalia Wiśniewska, lek. Klaudia Kołakowska

Symbol i nr przed-

miotowego

efektu uczenia się

Efekty uczenia się

Odniesienie do kierunkowych efektów uczenia się

Metody (formujące i podsumowujące)

weryfikacji osiągnięcia zamierzonych efektów uczenia się

wiedza (zna i rozumie):

P-W01

budowę, właściwości i funkcje biologiczne kwasów nukleinowych;

A.W2.

Formujące:

• ocena aktywności studenta
• ocena trafności wnioskowania
• dyskusja w czasie zajęć
• zaliczenia cząstkowe

Podsumowujące:

• realizacja określonego zadania
• prezentacja
• test wielokrotnego wyboru

P-W02

funkcje oraz metody badania genomu i transkryptomu człowieka;

A.W16.

P-W03

genetyczny polimorfizm populacji ludzkiej;

A.W3.

P-W04

mechanizmy ekspresji genów oraz rolę epigenetyki w tym procesie;

A.W17.

P-W05

genetyczne podstawy różnicowania komórek;

A.W2.

P-W06

molekularne podstawy regulacji cyklu komórkowego, proliferacji, apoptozy i transformacji nowotworowej;

A.W14.

P-W07

problematykę rekombinacji i klonowania DNA;

A.W15.

P-W08

techniki biologii molekularnej w biotechnologii farmaceutycznej i terapii genowej;

A.W32.

umiejętności (potrafi):

P-U01

wykrywać i oznaczać kwasy nukleinowe;

A.U7.

Formujące:

• obserwacja pracy studenta
• zaliczenie poszczególnych czynności
• zaliczenie ćwiczenia

Podsumowujące:

• realizacja określonego zadania
• prezentacja

P-U02

izolować, oznaczać, amplifikować kwasy nukleinowe i przeprowadzać ich analizę;

A.U10.

P-U03

stosować narzędzia informatyczne do przeszukiwania baz genowych, porównywania sekwencji nukleotydowych, opracowywania i przedstawiania danych oraz twórczego rozwiązywania problemów;

B.U12.

kompetencje społeczne (jest gotów do):

P-K01

korzystania z obiektywnych źródeł informacji;

K.7.

Formujące:

• obserwacja pracy studenta
• dyskusja w czasie zająć
• ocena trafności wnioskowania

Podsumowujące:

• realizacja określonego zadania
• prezentacja

P-K02

formułowania wniosków z własnych pomiarów lub obserwacji;

K.8.

P-K03

dostrzegania i rozpoznawania własnych ograniczeń, dokonywania samooceny deficytów;

K.2.

P-K04

wdrażania zasad koleżeństwa zawodowego i współpracy w zespole specjalistów, w tym z przedstawicielami innych zawodów medycznych, także w środowisku wielokulturowym i wielonarodowościowym;

K.3.

nakład pracy studenta

(bilans punktów ECTS)

Forma aktywności

Liczba godzin

Zajęcia wymagające udziału nauczyciela

Realizacja przedmiotu: wykłady

5

Realizacja przedmiotu: ćwiczenia

15

Realizacja przedmiotu: seminaria

10

Konsultacje

-

                                                                                                      Łącznie

30

Samodzielna praca studenta

Przygotowanie się do ćwiczeń

10

Przygotowanie się do seminariów

15

Przygotowanie się do zaliczeń etapowych

4

Przygotowanie się do zaliczenia końcowego i udział w zaliczeniu

10

Przygotowanie prezentacji/pracy dyplomowej

10

                                                                                                         Łącznie

49

                       Sumaryczne obciążenie studenta

79

                                                                                 Liczba punktów ECTS

3

Treści programowe

Treść zajęć

Forma zajęć

liczba godzin

Symbol przedmiotowego efektu uczenia się

Organizacja, funkcje biologiczne oraz metody badań genomu i transkryptomu człowieka. Proces ekspresji genów i mechanizmy jego regulacji. Manipulowanie cząsteczkami kwasów nukleinowych - technologia rekombinowanego DNA i terapia genowa.

W

5

P-W01-P-W08

Struktura, właściwości fizyko-chemiczne, funkcje biologiczne i synteza kwasów nukleinowych. Organizacja genomu i transkryptomu człowieka i metody ich analizy. Ekspresja genów człowieka – ogólna charakterystyka i poszczególne etapy procesu. Regulacja ekspresji genów u człowieka – udział czynników transkrypcyjnych, innych regulatorów procesów transkrypcji, dojrzewania pierwotnych transkryptów i translacji oraz mechanizmów epigenetycznych. Molekularne podstawy zmienności genetycznej – mechanizmy pojawiania się nowych wariantów genetycznych (mutacji i polimorfizmów genetycznych) w populacji ludzkiej. Metody biologii molekularnej wykorzystywane w biotechnologii farmaceutycznej i terapii genowej.

S

10

P-W01-P-W08

P-K01-P-K04

Izolacja, analiza spektrofotometryczna i elektroforeza kwasów nukleinowych. Wykorzystanie urządzeń do automatycznej izolacji DNA i RNA. Powielenie DNA w reakcji PCR i analiza elektroforetyczna produktów reakcji. Wykorzystanie ilościowego PCR w czasie rzeczywistym (Q-RT-PCR) do oceny ekspresji genów na poziomie RNA. Wysoce przepustowe techniki analizy transkryptomu (mikromacierzy RNA). Ocena sekwencji DNA metodą sekwencjonowania oraz z zastosowaniem technik wykrywania znanych mutacji i polimorfizmów genetycznych. Wysoce przepustowe techniki analizy genomów (sekwencjonowanie następnej generacji). Klonowanie DNA i transformacja komórek. Wyciszenie aktywności genów

Ć

15

P-W01-P-W08

P-U01-P-U03

P-K01-P-K04

Literatura podstawowa

1. G. Drewa, T. Ferenc Genetyka Medyczna. Podręcznik dla studentów. Elsevier Urban&Partners
   2011
2. L. B. Jorde, J. C. Carey, M. J. Bamshad Genetyka Medyczna. Elsevier Urban&Partners 2014
3. Biologia Molekularna dla Farmaceutów. Pod red. B. Lisznerskiej, E. Ignatowicz i W. Baer-Dubowskiej. Wyd. Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Poznań 2012

Literatura uzupełniająca

1. T. A. Brown Genomy. PWN 2009
2. Genetyka medyczna i molekularna. Pod red J. Bala. PWN Warszawa 2023
3. Problemy naukowe współczesności. Inżynieria genetyczna u progu nowej ery. Pod red. A. Zimniaka Wyd. Centrum Upowszechnienia Nauki PAN 2000

Warunki uzyskania zaliczenia przedmiotu (zgodnie z Regulaminem przedmiotu/jednostki):

Sposób zaliczenia zajęć

Zaliczenie w formie końcowego testu on-line

Zasady zaliczania nieobecności

Usprawiedliwienie nieobecności na wykładach i ćwiczeniach i/lub seminariach zwolnieniem lekarskim lub zaświadczeniem o urlopie dziekańskim, przedstawionym najpóźniej na następnym zajęciu.

Możliwości i formy wyrównywania zaległości

Odrobienie zajęć seminaryjnej i ćwiczeń niezaliczonych z powodu usprawiedliwionej nieobecności w nieprzekraczalnym terminie 2 tygodni od danego zajęcia w formie, ustalonej przez prowadzącego zajęcie asystenta.

Zasady dopuszczenia do egzaminu/zaliczenia

Zaliczenie wszystkich seminariów i ćwiczeń.

Kryteria oceny osiągniętych efektów uczenia się z przedmiotu zakończonego zaliczeniem

(opisowe, procentowe, punktowe, inne….)

Uzyskanie co najmniej 60% maksymalnej liczby punktów za prawidłowe odpowiedzi w końcowym zaliczeniu w formie testu wielokrotnego wyboru.

Kryteria oceny osiągniętych efektów uczenia się z przedmiotu zakończonego egzaminem

(opisowe, procentowe, punktowe, inne….)

na ocenę 3

na ocenę 3,5

na ocenę 4

na ocenę 4,5

na ocenę 5