REGULAMIN PRACOWNI SYNTEZY I TECHNOLOGII ŚRODKÓW LECZNICZYCH 

1. W ramach realizacji przedmiotu Synteza i technologia środków leczniczych studenci zobowiązani są do uczestniczenia we wszystkich wykładach i ćwiczeniach laboratoryjnych przewidzianych programem studiów.
2. Każdą nieobecność student powinien usprawiedliwić zwolnieniem lekarskim lub usprawiedliwieniem odpowiednich władz, najpóźniej na pierwszym wykładzie/ćwiczeniu, w którym  uczestniczy po okresie nieobecności.
3. Nieobecność nieusprawiedliwiona na więcej niż trzech wykładach skutkuje skreśleniem z listy studentów z przedmiotu Synteza i technologia środków leczniczych.
4. Student zobowiązany jest do punktualnego przychodzenia na ćwiczenia – 15-minutowe spóźnienie uniemożliwia przystąpienie do wykonywania ćwiczenia i traktowane jest jako nieobecność nieusprawiedliwiona.
5. Nieusprawiedliwiona nieobecność na dwóch kolejnych zajęciach laboratoryjnych powoduje skreślenie z listy studentów na ćwiczeniach z Syntezy i technologii środków leczniczych.
6. Nieobecność, nawet usprawiedliwiona, na więcej niż czterech zajęciach skutkuje niezaliczeniem ćwiczeń.
7. W uzasadnionych przypadkach usprawiedliwionej nieobecności Zakład będzie organizował dodatkowe pracownie umożliwiające odrobienie zaległości. Nieobecność należy odpracować po wcześniejszym uzgodnieniu terminu z osobą prowadzącą zajęcia.
8. Pracownię, podczas ćwiczeń, można opuścić tylko w porozumieniu z prowadzącym zajęcia.
9. Podczas wykładów i ćwiczeń obowiązuje zakaz używania urządzeń elektronicznych (telefonów komórkowych, notebooków, tabletów, sprzętu audio, itp.), a tym samym robienia zdjęć i nagrywania filmików.
10. Warunkiem dopuszczenia do zajęć praktycznych jest zaliczenie wejściówki ze znajomości zasad BHP (na minimum 3 z 5pkt.).
11. Po pięciu/sześciu wykładach zostanie przeprowadzone kolokwium pisemne oceniane w skali punktowej (0-21 pkt). Poprawa kolokwium, obejmująca osoby, które z I terminu uzyskały  10 lub mniej punktów, odbędzie się 2 tygodnie później. Wynik z kolokwium jest wpisywany jako punktacja z ćwiczeń (w miejsce wejściówki) przebiegających w tygodniu przeprowadzenia kolokwium.
12. Zaliczenie poszczególnych zajęć wymaga napisania wejściówki (7 wejściówek ocenianych w skali 0-5pkt.), praktycznego wykonania ćwiczenia i sporządzenia sprawozdania cząstkowego.
13. Część teoretyczną - wejściówki (w przypadku uzyskania 2 lub poniżej 2 punktów) student może poprawić na najbliższych ćwiczeniach swojej grupy (do oceny końcowej liczona jest średnia z zaliczenia i poprawy).
14. Za pracę nad preparatem student może uzyskać dodatkowo 0-3pkt (punktacja wystawiana na koniec semestru, po wykonaniu preparatu i przedstawieniu sprawozdania podsumowującego).
15. Niezależnie od wymagań obowiązujących na wejściówkę (zamieszczonych na tablicy ogłoszeń i stronie internetowej Zakładu), na poszczególne ćwiczenia przez cały semestr egzekwowana jest znajomość: zasad BHP, szkła laboratoryjnego, aparatury laboratoryjnej, podstawowych czynności laboratoryjnych oraz umiejętność rozwiązywania zadań obejmujących stężenia procentowe, molowe i wydajność reakcji (przykładowe zadania na stronie Zakładu).
16. Student zobowiązany jest do posiadania czystego, białego, bawełnianego fartucha z długim rękawem oraz miękkiego obuwia (z płaską, antypoślizgową podeszwą).
17. Student zobowiązany jest do posiadania i prowadzenia dziennika laboratoryjnego (zeszyt 16- lub 32-kartkowy w kratkę!) oraz prostego kalkulatora.
18. Na początku semestru każdy student dostaje do swojej dyspozycji szafkę zawierającą podstawowe szkło laboratoryjne. Szkło specyficzne, potrzebne do przeprowadzenia syntezy, wypożycza się na rewers i po zakończeniu pracy na danych ćwiczeniach student zobligowany jest do jego zwrócenia (czystego) .
19. W przypadku stłuczenia lub uszkodzenia sprzętu, należy powiadomić osobę prowadzącą zajęcia.
20. Wymogiem dobrej, bezpiecznej pracy w czasie wykonywania syntezy jest w szczególności: • zachowanie bezpieczeństwa własnego i osób trzecich przy wszelkich operacjach z użyciem odczynników chemicznych  • prowadzenie pod wyciągiem prac z substancjami łatwopalnymi, przy których wydzielają się pary lub gazy trujące, duszące lub posiadające inne właściwości uciążliwe lub szkodliwe dla zdrowia oraz prac ze stężonymi kwasami i zasadami • powstrzymywanie się od rozmów i czynności rozpraszających uwagę  • odstawianie używanych odczynników na miejsce, z którego się je wzięło  • utrzymanie idealnego porządku na stanowisku pracy  • natychmiastowe usuwanie rozsypanych substancji lub rozlanych cieczy zgodnie z zasadami BHP (o zaistniałej sytuacji należy powiadomić osobę prowadzącą zajęcia).
21. 20 minut przed zakończeniem ćwiczeń należy rozpocząć porządkowanie pracowni; za stan pracowni odpowiadają dyżurni, oni też opuszczają pracownię po wyjściu wszystkich studentów.
22. Należy oszczędnie obchodzić się z odczynnikami chemicznymi, nie rozlewać ich i nie niszczyć. Nie wolno zlewać użytych odczynników z powrotem do butelek, zamieniać korków, używać brudnych pipet i łyżek.
23. Zabrania się wynoszenia jakichkolwiek odczynników lub sprzętu z pracowni.
24. W laboratorium obowiązuje całkowity zakaz spożywania posiłków, picia napojów, żucia gumy.
25. Na terenie Zakładu oraz przy wejściu do Zakładu obowiązuje całkowity zakaz palenia papierosów i e-papierosów.
26. Rzeczy osobiste należy pozostawić w znajdującej się na terenie Zakładu szatni lub wydzielonym do tego celu miejscu na Pracowni. Za rzeczy pozostawione w szatni Zakład nie ponosi odpowiedzialności.
27. Warunkiem uzyskania oceny końcowej z ćwiczeń, a tym samym dopuszczenia do egzaminu końcowego jest:
    • praktyczne wykonanie przydzielonych preparatów,
    • sporządzenie sprawozdania z przeprowadzonych syntez,
    • rozliczenie się z przydzielonej na początku zajęć szafki,
    • opanowanie odpowiedniej wiedzy teoretycznej na ocenę minimum dostateczną (min.33,0 pkt):

    28. Egzamin z przedmiotu obejmuje wszystkie treści programowe i przeprowadzany jest w formie pisemnej.

    29. Studentom przysługuje prawo do dwóch egzaminów poprawkowych (każdy w formie pisemnej).

    30. Niezgłoszenie się na egzamin/egzamin poprawkowy bez usprawiedliwienia skutkuje uzyskaniem oceny niedostatecznej.

    31. Student ma prawo do wglądu do swojej pracy egzaminacyjnej w ciagu 7 dni od ogłoszenia wyników.

Praca w laboratorium chemicznym wymaga dużej koncentracji uwagi oraz skrupulatnego przestrzegania przepisów porządkowych i przepisów bezpieczeństwa. Każdy pracujący w laboratorium chemicznym powinien pamiętać, że niewłaściwym zachowaniem i lekceważącym stosunkiem do przepisów nie tylko utrudnia pracę sobie i innym, ale również naraża siebie i innych pracujących na utratę zdrowia, a nawet życia. Poniżej zostały omówione najważniejsze przepisy regulujące pracę w laboratorium chemicznym, z którymi początkujący chemik powinien się zaznajomić.

Przepisy BHP w pracowni Syntezy i Technologii Środków Leczniczych

Przepisy porządkowe

1. Podczas pracy zaleca się noszenie bawełnianego fartucha, okularów ochronnych i jednorazowych rękawiczek. Ubrania wierzchnie pozostawia się w szatni na terenie zakładu, tam też należy zmienić obuwie.
2. Podczas ćwiczeń należy zachować zupełny spokój. Nie należy prowadzić głośnych rozmów. Nie biegać po pracowni. Nie przyjmować odwiedzin osób postronnych.
3. Każdy student jest odpowiedzialny za porządek w miejscu, gdzie pracuje. Po skończonej pracy należy pozostawić porządek na stole,  przy którym się pracowało - odstawić na właściwe miejsca odczynniki, umyte i wysuszone szkło oraz przyrządy. Sprawdzić szczelność zamknięcia używanych kurków wodnych i gazowych.
4. Stół laboratoryjny powinien być zawsze czysty i suchy. Brudne naczynia laboratoryjne należy jak najprędzej umyć i wysuszyć. Na stole laboratoryjnym powinny znajdować się wyłącznie te przybory, które w danej chwili są potrzebne do pracy. Wszelkie inne przedmioty, a zwłaszcza telefony, książki i teczki, należy przechowywać w miejscach przeznaczonych do tego celu.
5. Butelki i słoje z odczynnikami przeznaczonymi do wspólnego użytku, natychmiast po użyciu, należy odstawić na wyznaczone miejsca. Nie wolno zlewać lub wsypywać do tych naczyń resztek nie zużytych odczynników. Nie wolno również pozostawiać butelek otwartych, co może prowadzić do zamiany korków, a przez to do zanieczyszczenia zawartości butelek. Z tych samych względów korków od butelek nie wolno ani na chwilę odkładać na stół. Pozostawienie otwartych butelek i słojów prowadzi do zanieczyszczenia ich zawartości gazami znajdującymi się w powietrzu laboratorium (CO₂, HCl, NH₃ i inne).
6. Resztki nie zużytych, żrących (kwasy, ługi) płynów należy wylewać do zlewu pod wyciągiem, spłukując obficie wodą bieżącą. Płyny łatwolotne i wydzielające cuchnące gazy należy wylewać do zlewu pod wyciągiem (dygestorium), spłukując zlew obficie wodą. Nie wolno wrzucać do zlewów substancji stałych. Nie zużyte resztki substancji stałych i zanieczyszczonych rozpuszczalników należy przenieść do specjalnie do tego celu przeznaczonych pojemników i naczyń pod dygestorium.
7. Zużyte roztwory zawierające niektóre kosztowne substancje należy zlewać do specjalnie do tego celu przeznaczonych naczyń.
8. Gazu i wody, a przede wszystkim odczynników i wody destylowanej, należy używać oszczędnie, w ilościach niezbędnych do wykonania doświadczenia.
9. Palenie tytoniu i jedzenie/picie w pomieszczeniach laboratoryjnych jest bezwzględnie zabronione.
10. Chemia jest nauką doświadczalną, toteż czas przeznaczony na ćwiczenia powinien stanowić dla studenta okazję do opanowania metod pracy laboratoryjnej. Wszelkie marnotrawstwo tego czasu jest niedopuszczalne.

Przepisy bezpieczeństwa

1. W laboratorium nie wolno pracować samemu, gdy nie ma asystenta lub technika.
2. Bez wiedzy asystenta nie wolno wykonywać eksperymentów i prac nie wchodzących w zakres ćwiczeń.
3. Przed każdym doświadczeniem należy zapoznać się z kartami charakterystyki używanych podczas pracy odczyników oraz zastanowić się, jakie reakcje chemiczne i okoliczności związane z ich przebiegiem mogą stanowić ewentualne zagrożenie nakazujące podjąć, w razie potrzeby, właściwe środki zaradcze. W przypadkach wątpliwych należy zwrócić się o poradę do osoby prowadzącej ćwiczenia.
4. Częstą przyczyną różnych niepożądanych komplikacji w pracy laboratoryjnej jest użycie niewłaściwych odczynników, dlatego aby zmniejszyć możliwość pomyłki, przed użyciem chemikaliów należy dwukrotnie odczytać etykietę na słoiku lub butelce.
5. Doświadczenia, w czasie których wydzielają się trujące, żrące lub cuchnące gazy, należy wykonywać wyłącznie pod wyciągiem (dygestorium). Zabrania się zwłaszcza odparowywania na stole laboratoryjnym roztworów zawierających lotne kwasy, zasady i sole ulegające hydrolizie. Trujące gazy nawet w małych stężeniach powodują ciężkie obrażenia, jeżeli działają na organizm ludzki przez dłuższy czas. Szczególnie niebezpieczne są gazy bezwonne (CO, pary rtęci), jak również gazy, które porażają zmysł powonienia (Cl₂, HCl, NO₂), ponieważ przy dłuższym działaniu lub w dużych stężeniach przestają być wykrywalne powonieniem.
6. W przypadku rozbicia termometru rtęciowego należy natychmiast powiadomić asystenta lub technika.
7. Doświadczenia, w których używa się większych ilości trujących, żrących, a zwłaszcza łatwopalnych substancji, wykonywać należy wyłącznie pod nadzorem asystenta. Należy także ostrzec osoby pracujące w pobliżu.
8. Chemikaliów, czy to stałych, czy ciekłych, nie należy próbować językiem z uwagi na niebezpieczeństwo zatrucia. Z tych samych powodów do jedzenia nie wolno używać naczyń laboratoryjnych. Po pracy z substancjami trującymi należy dokładnie umyć ręce.
9. Trujących i żrących płynów nie wolno pipetować ustami. Do tego celu służą specjalne urządzenia zasysające.
10. Należy unikać wdychania oparów związków organicznych, stąd nie należy nachylać się nad naczyniami z ogrzewanymi płynami, jak również wsadzać głowy pod dygestorium.
11. O rozlaniu lub rozsypaniu trujących, żrących lub łatwopalnych substancji należy niezwłocznie zawiadomić asystenta lub technika, który udzieli szczegółowych wskazówek co do sposobu dalszego postępowania.
12. Przyczyną skaleczeń jest często niewłaściwe obchodzenie się z laboratoryjnym sprzętem szklanym. Przy nakładaniu korków lub węży gumowych na rurki i pręty szklane ręce powinny być owinięte ręcznikiem (rurek i prętów szklanych nie wolno przy tym opierać o pierś lub brzuch). Zewnętrzne powierzchnie szkła należy zwilżyć wodą lub lepiej gliceryną, lub smarem silikonowym w celu zmniejszenia tarcia pomiędzy szkłem a gumą. Uszkodzone o ostrych brzegach naczynia szklane należy wyrzucić. Nie należy używać  zwłaszcza nadłamanych probówek. Końce ułamanych pręcików i rurek należy obtapiać.
13. Szczególnie groźne w skutkach są wszelkie uszkodzenia oczu. Zaleca się noszenie specjalnych szkieł ochronnych w niepalnej oprawie. Zwłaszcza przy pracach wykonywanych pod zmniejszonym lub zwiększonym ciśnieniem oraz gdy istnieje niebezpieczeństwo eksplozji i ognia, używanie szkieł ochronnych jest obowiązkowe. W przypadku kontaktu odczynników chemicznych z oczami przemyj je szybko dużą ilością wody i powiadom asystenta lub technika.
14. Gdy po raz pierwszy usuwa się powietrze ze szklanego naczynia próżniowego (eksykator, kolba próżniowa) naczynie należy owinąć ręcznikiem z uwagi na niebezpieczeństwo implozji.
15. Przed użyciem gazu należy sprawdzić, czy wąż doprowadzający gaz nie jest uszkodzony. Palnik, którego płomień przeskoczył do wnętrza, należy natychmiast zgasić, a następnie, po ostygnięciu, zapalić na nowo.
16. Z palnymi rozpuszczalnikami organicznymi należy pracować z dala od otwartego ognia, nie osłoniętych grzejników elektrycznych i iskrzących motorów. Zasada ta dotyczy także przechowywania tych rozpuszczalników.
17. Do gaszenia pożarów w laboratorium służą specjalne gaśnice. Piaskiem gasi się tylko płonący sód, potas i magnez. W żadnym razie nie wolno kierować gaśnic na osoby, na których pali się ubranie. Taki płomień gasi się wodą (tusz) lub przez owinięcie kocem (najlepiej azbestowym). Nie wolno również kierować gaśnic pianowych na płonące przewody elektryczne znajdujące się pod napięciem.
18. Spis najważniejszych wskazań co do sposobu udzielenia pierwszej pomocy w nieszczęśliwych wypadkach jest wywieszony na widocznym miejscu w laboratorium. O wszystkich wypadkach, nawet pozornie błahych obrażeniach ciała i skaleczeniach powstałych w czasie zajęć laboratoryjnych, należy bezzwłocznie zawiadomić dyżurującego asystenta lub technika.

Uwagi ogólne o wykonywaniu ćwiczeń.

Bardzo istotnym elementem właściwego wykonania ćwiczeń jest prowadzenie notatek. Należy więc zaopatrzyć się w zeszyt, który będzie pełnił rolę dziennika laboratoryjnego. W zeszycie tym odrabiający ćwiczenia powinien na bieżąco notować wszystkie czynności wykonywane w laboratorium oraz wyniki obserwacji i pomiarów. Ufanie własnej pamięci najczęściej okazuje się zawodne! Zaleca się, aby nie robić notatek „na brudno”, zwłaszcza na luźnych kartkach lecz systematycznie prowadzić dziennik laboratoryjny tak czytelnie i przejrzyście, aby nawet po upływie dłuższego czasu można było na jego podstawie odtworzyć w szczegółach przebieg i wyniki wykonanych doświadczeń. Najważniejsze z tych danych należy również zamieścić w sprawozdaniu.

Nie należy wyrzucać preparatów otrzymanych jako wyniki ćwiczenia, lecz po jego zaliczeniu przekazać dyżurującemu asystentowi.

Należy ściśle stosować się do szczegółowych instrukcji i zarządzeń asystenta dotyczących sposobu wykonania ćwiczeń, prowadzenia notatek i opracowywania sprawozdań.