• Ostatnia zmiana 22.09.2021 przez Zakład Anatomii Prawidłowej Człowieka

    Sylabus

    Załącznik nr 5b

    do Uchwały senatu UMB nr 61/2016 z dnia 30.05.2016

     

    KARTA PRZEDMIOTU / SYLABUS

    Wydział Nauk o Zdrowiu

     

    Kierunek

    RATOWNICTWO MEDYCZNE

    Profil kształcenia

    X  ogólnoakademicki    □  praktyczny   □ inny jaki……………………………………….

    Nazwa jednostki realizującej moduł/przedmiot:

    Zakład Anatomii Prawidłowej Człowieka

    Kontakt (tel./email):

    (85) 7485661     anatomia@umb.edu.pl

    Osoba odpowiedzialna za przedmiot:

    prof. dr hab. Janusz Dzięcioł, dr n. med. Agnieszka Lebelt

    Osoba(y) prowadząca(e)

    prof. dr hab. Janusz Dzięcioł, dr n. med. Agnieszka Lebelt, dr n. med. Karol Ostrowski, lek. Maciej Janica, lek. Leszek Garbowski

    Przedmioty wprowadzające wraz z wymaganiami wstępnymi

    biologia, fizjologia, podstawowe informacje o budowie człowieka i funkcji narządów na poziomie szkoły średniej

    Poziom studiów:

    I stopnia  (licencjackie) X   II stopnia (magisterskie) □

     

    Rodzaj studiów:

    stacjonarne X   niestacjonarne □

    Rok studiów

    I X     II   □   III  □         

    Semestr studiów:

    1      □   2  X     3   □   4  □  5  □   6  □

    Nazwa modułu/przedmiotu:

    Anatomia

    ECTS
    5

    Kod modułu

     

    Typ modułu/ przedmiotu:

    Obowiązkowy X    fakultatywny □

    Rodzaj modułu/ przedmiotu:

    Kształcenia ogólnego  X     podstawowy    □        kierunkowy/profilowy        □ inny…………………………………□

    Język wykładowy:

    polski   X     obcy   □

    Miejsce realizacji :

     

    ZAJĘĆ PRAKTYCZNYCH

    Zakład Anatomii Prawidłowej Człowieka

    PRAKTYK ZAWODOWYCH

    nie dotyczy

    FORMA KSZTAŁCENIA

     

    Liczba godzin

    Wykład

    40

    Seminarium

    15

    Ćwiczenia

    35

    Samokształcenie

    35

    Laboratorium

     

    E-learning

     

    Zajęcia praktyczne

     

    Praktyki zawodowe

     

    Inne ……………………

     

    RAZEM

    125

     

     

     

     

    Opis przedmiotu:

     

     

     

    Założenia i cel przedmiotu:

     

     

    Zapoznanie studentów z budową narządów i układów, ich topografią i funkcją oraz praktyczne zastosowanie  zdobytej wiedzy w postępowaniu klinicznym – do oceny stanu zdrowia i udzielania pomocy medycznej.

     

    Metody dydaktyczne

     

    wykłady, ćwiczenia, seminaria

    Narzędzia dydaktyczne

    programy multimedialne, preparaty tkankowe, fantomy, programy komputerowe, rtg, CT, MRI.

     

    MACIERZ EFEKTÓW KSZTAŁCENIA DLA MODUŁU /PRZEDMIOTU W ODNIESIENIU DO KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA,

    METOD WERYFIKACJI ZAMIERZONYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ORAZ FORMY REALIZACJI ZAJĘĆ.

     

    Symbol i numer przedmiotowego efektu kształcenia

    Student, który zaliczy moduł (przedmiot) wie/umie/potrafi:

    Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia

    Metody weryfikacji osiągnięcia zamierzonych efektów kształcenia:

    Forma zajęć dydaktycznych* wpisz symbol

     

     

     

    Formujące

    ***

    Podsumowujące**

     

    WIEDZA

     

    A.W1

    zna mianownictwo anatomiczne;

    P6S_WG

    Zaliczenie każdego ćwiczenia

    Egzamin pisemny

    W, Ć

    A.W2

    opisuje budowę ciała ludzkiego w ujęciu topograficznym: (kończyna górna i dolna, klatka piersiowa, brzuch, miednica, grzbiet, szyja, głowa) oraz czynnościowym (układ kostno-stawowy, układ mięśniowy, układ krążenia, układ oddechowy, układ pokarmowy, układ moczowy, układy płciowe, układ nerwowy i narządy zmysłów, powłoka wspólna); oraz czynnościowym;

    P6S_WG

    Bieżąca informacja zwrotna, dyskusja w czasie ćwiczeń, zaliczenia cząstkowe.

    Egzamin pisemny

    W, Ć

    A.W3

    określa poszczególne okolice ciała i narządy w nich zlokalizowane;

    P6S_WG

    Bieżąca informacja zwrotna, dyskusja w czasie ćwiczeń, zaliczenie cząstkowe

    Egzamin pisemny

    W, Ć, S

    A.W4

    zna podstawowe struktury komórkowe i ich specjalizacje funkcjonalne;

    P6S_WG

    Bieżąca informacja zwrotna, dyskusja w czasie ćwiczeń, zaliczenie cząstkowe

    Egzamin pisemny

    W, Ć, S

    A.W5

    zna fizjologię układu oddechowego;

    P6S_WG

    Bieżąca informacja zwrotna, dyskusja w czasie ćwiczeń, zaliczenie cząstkowe

    Egzamin pisemny

    W, Ć, S

    A.W6

    zna fizjologię układu krążenia;

    P6S_WG

    Bieżąca informacja zwrotna, dyskusja w czasie ćwiczeń, zaliczenie cząstkowe

    Egzamin pisemny

    W, Ć, S

    A.W7

    zna fizjologię układu nerwowego;

    P6S_WG

    Bieżąca informacja zwrotna, dyskusja w czasie ćwiczeń, zaliczenie cząstkowe

    Egzamin pisemny

    W, Ć, S

    A.W8

    zna mechanizmy regulacji wszystkich narządów i układów organizmu człowieka, w tym układu: krążenia, oddechowego, pokarmowego, moczowego, i powłok skórnych oraz rozumie zależności istniejące między nimi;

    P6S_WG

    Bieżąca informacja zwrotna, dyskusja w czasie ćwiczeń, zaliczenie cząstkowe

    Egzamin pisemny

    W, Ć, S

    A.W9

     

    P6S_WG

    Bieżąca informacja zwrotna, dyskusja w czasie ćwiczeń, zaliczenie cząstkowe

    Egzamin pisemny

    W, Ć, S

    UMIEJĘTNOŚCI

     

    A.U_1

    Posługuje się w praktyce mianownictwem anatomicznym oraz wykorzystuje znajomość topografii narządów ciała ludzkiego; Odnajduje poszczególne okolice ciała i narządy w nich zlokalizowane, umie określić położenie i sąsiedztwo wybranego narządu.

    P6S_UW

    Zaliczenie każdego ćwiczenia, zaliczenia cząstkowe, dyskusja w czasie ćwiczeń, obserwacja pracy na ćwiczeniach, bieżąca informacja zwrotna

    Egzamin praktyczny, realizacja zleconego zadania

    Ć, S

    KOMPETENCJE SPOŁECZNE / POSTAWY

     

    AK_01

    Ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę ciągłego dokształcania zawodowego i rozwoju osobistego, dokonuje samooceny własnych kompetencji i doskonali umiejętności, wyznacza kierunki własnego rozwoju i kształcenia, dąży do profesjonalizmu.

     

    Ocena aktywności w czasie zajęć, obserwacja pracy na ćwiczeniach

    Przedłużona obserwacja przez opiekuna, ocena 3600

    Ć, S

    * FORMA ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH

    W- wykład; S- seminarium; Ć- ćwiczenia; EL- e-learning; ZP- zajęcia praktyczne; PZ- praktyka zawodowa;

    METODY WERYFIKACJI OSIĄGNĘCIA ZAMIERZONYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

    **przykłady metod PODSUMOWUJĄCYCH

    metody weryfikacji efektów kształcenia w zakresie wiedzy:

    Egzamin ustny (niestandaryzowany, standaryzowany, tradycyjny, problemowy)

    Egzamin pisemny – student generuje / rozpoznaje odpowiedź (esej, raport; krótkie strukturyzowane pytania /SSQ/; test wielokrotnego wyboru /MCQ/; test wielokrotnej odpowiedzi /MRQ/; test dopasowania; test T/N; test uzupełniania odpowiedzi)

    Egzamin z otwartą książką

    Metody weryfikacji efektów kształcenia w zakresie umiejętności:

    Egzamin praktyczny

    Obiektywny Strukturyzowany Egzamin Kliniczny /OSCE/ - egzamin zorganizowany w postaci stacji z określonym zadaniem do wykonania /stacje z chorym lub bez chorego, z materiałem klinicznym lub bez niego, z symulatorem, z fantomem, pojedyncze lub sparowane, z obecnością dodatkowego personelu, wypoczynkowe/

    Mini-CEX (mini – clinical examination)

    Realizacja zleconego zadania

    Projekt, prezentacja

    Metody weryfikacji efektów kształcenia w zakresie kompetencji społecznych / postaw:

    Esej refleksyjny

    Przedłużona obserwacja przez opiekuna / nauczyciela prowadzącego

    Ocena 360° (opinie nauczycieli, kolegów/koleżanek, pacjentów, innych współpracowników)

    Samoocena ( w tym portfolio)

    ***PRZYKŁADY METOD FORMUJĄCYCH

    Obserwacja pracy studenta

    Test wstępny

    Bieżąca informacja zwrotna

    Ocena aktywności studenta w czasie zajęć

    Obserwacja pracy na ćwiczeniach

    Zaliczenie poszczególnych czynności

    Zaliczenie każdego ćwiczenia

    Kolokwium praktyczne ocena w systemie punktowym

    Ocena przygotowania do zajęć

    Dyskusja w czasie ćwiczeń

    Wejściówki na ćwiczeniach

    Sprawdzanie wiedzy w trakcie ćwiczeń

    Zaliczenia cząstkowe

    Ocena wyciąganych wniosków z eksperymentów

    Zaliczenie wstępne

    Opis przypadku

    Próba pracy

     

                  

     

    NAKŁAD PRACY STUDENTA (BILANS PUNKTÓW ECTS)

     

    Forma nakładu pracy studenta

    (udział w zajęciach, aktywność, przygotowanie sprawdzenie, itp.)

    Obciążenie studenta (h)

    Godziny kontaktowe z nauczycielem akademickim (wg planu studiów)

     

    Udział w wykładach (wg planu studiów)

    40

    Udział w ćwiczeniach(wg planu studiów)

    35

    Udział w seminariach (wg planu studiów)

    15

    Udział w konsultacjach związanych z zajęciami

     

    Obciążenie studenta na zajęciach wymagających bezpośredniego udziału nauczycieli akademickich (zajęcia praktyczne) (wg planu studiów)

     

    Samodzielna praca studenta (przykładowa forma pracy studenta)

     

    Samodzielne przygotowanie do ćwiczeń

    35

    Samodzielne przygotowanie do seminariów

     

    Wykonanie projektu, dokumentacji, opisu przypadku, samokształcenia itd……………………………….

     

    Przygotowanie do zajęć praktycznych

     

    Obciążenie studenta związane z praktykami zawodowymi (wg planu studiów)

     

    Przygotowanie do egzaminu/ zaliczenia  i udział w egzaminie

     

    Sumaryczne obciążenie pracy studenta

                                                                                                                                                        Godziny ogółem

    125

    Punkty ECTS za moduł/przedmiotu

     

     

    TREŚĆ PROGRAMOWE POSZCZEGÓLNYCH ZAJĘĆ:

     

     

    Liczba godzin

     

    WYKŁADY

    Wykłady obejmują teoretyczne omówienie budowy, topografii i funkcji poszczególnych układów i narządów. Materiał podzielony jest na działy: I- aparat ruchu  bierny i czynny, II-ośrodkowy  i obwodowy układ nerwowy, narządy zmysłów, III-układ sercowo- naczyniowy, układ oddechowy, IV- układ pokarmowy, moczowy, płciowy i gruczoły wydzielania wewnętrznego.

    Wprowadzenie podstawowych pojęć z zakresu anatomii. Budowa ciała ludzkiego oraz jego układy. Okolice i linie ciała ludzkiego. Płaszczyzny i osie ciała.

    Układ kostno-stawowo-mięśniowy. Ogólna budowa kości i ich rola biologiczna. Rozwój i wzrost kości. Kształt kości. Podział kośćca. Szkielet osiowy-główne elementy budowy kręgosłupa, czaszki, klatki piersiowej, kości kończyny górnej i dolnej. Rodzaje połączeń kości – połączenia ścisłe i ruchome. Budowa stawu – stałe i niestałe elementy stawu. Typy stawów. Mechanika stawów. Połączenia w obrębie kości czaszki, kręgosłupa, klatki piersiowej, kończyny górnej i dolnej. Ogólne wiadomości o rodzajach, budowie i czynnościach mięśni. Charakterystyka mięśni poprzecznie prążkowanych i gładkich. Mięśnie głowy i szyi, grzbietu, klatki piersiowej, brzucha, kończyny górnej i dolnej-grupy topograficzne, czynność. 

    Układ nerwowy. Podział układu nerwowego. Ośrodkowy układ nerwowy-podział, budowa, czynność. Opony, układ komorowy,  unaczynienie, drogi ruchowe, czuciowe. Obwodowy układ nerwowy-nerwy czaszkowe, rdzeniowe. Zakres unerwienia, objawy uszkodzenia nerwów. Unerwienie segmentowe i obwodowe.

    Narządy zmysłów -Budowa narządu wzroku i słuchu.

    Układ krążeniowo-oddechowy – Okolice i linie klatki piersiowej. Budowa ogólna i znaczenie układu krążenia. Serce-położenie, budowa, unaczynienie, unerwienie. Osierdzie.

    Budowa naczyń tętniczych i żylnych. Krążenie duże i małe. Krążenie płodowe. Podział, budowa i znaczenie układu oddechowego. Oddychanie płucne i tkankowe. Mechanizm oddychania. Położenie gruczołu sutkowego, odpływ chłonki. Ogólne wiadomości o układzie chłonnym-węzły, naczynia chłonne, rola.

    Układ pokarmowy – Ściany jamy brzusznej. Miejsca zmniejszonej oporności ścian. Budowa i funkcja układu pokarmowego. Otrzewna. Gruczoły przewodu pokarmowego. Budowa wątroby i trzustki. Krążenie wrotne. Pęcherzyk żółciowy i  drogi żółciowe. Śledziona.

    Układ moczowo-płciowy – Budowa, topografia i czynność nerek, moczowodów, pęcherza moczowego, cewki moczowej. Budowa, topografia, czynność narządów płciowych żeńskich i męskich.  Topografia narządów miednicy mniejszej

    Układ endokrynny –Rodzaje gruczołów i ich rola w organizmie. Budowa i położenie i czynność gruczołów wewnątrzwydzielniczych.

    40

    ĆWICZENIA

    Tematyka ćwiczeń jest skorelowana z programem wykładów. Celem zajęć jest nabycie umiejętności rozpoznania poszczególnych struktur anatomicznych w oparciu o materiał tkankowy.
    Materiał podzielony jest na  cykle tematyczne:

    • aparat bierny i czynny ruchu, ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy, narządy zmysłów
    • układ krążenia i naczyniowy, układ oddechowy
    • układ pokarmowy, układ moczowo-płciowy i wydzielania wewnętrznego

    Cykl tematyczny kończy się kolokwium pisemnym

     

    1. Osteologia. Kręgosłup – ogólna budowa kręgów i różnice pomiędzy poszczególnymi odcinkami kręgosłupa. Kości składające się na ogólną budowę klatki piersiowej – mostek i żebra. Kości kończyny górnej i dolnej – główne elementy budowy dotyczące powierzchni stawowych. Kości mózgoczaszki i twarzoczaszki i ich zasadnicze części. Punkty kostne wyczuwalne badaniem dotykowym. Rentgenogramy.

     

    2. Połączenia. Połączenia kręgosłupa oraz połączenia stawowe żeber i mostka. Krzywizny kręgosłupa (pojęcie lordozy, kyfozy i skoliozy). Połączenia między kośćmi czaszki (szwy – wieńcowy, strzałkowy i węgłowy) i ciemiączka. Staw skroniowo-żuchwowy. Stawy kończyny górnej i jej obręczy (staw ramienny, łokciowy, promieniowo-nadgarstkowy) –budowa i mechanika.  Połączenia kończyny dolnej. Budowa i połączenia miednicy. Staw  biodrowy, kolanowy, skokowo-goleniowy- budowa i mechanika.

     

    3. Układ mięśniowy. Mięśnie grzbietu powierzchowne oraz głębokie – położenie i czynność. Mięśnie powierzchowne i głębokie klatki piersiowej- położenie i czynność. Przepona –budowa, otwory, czynność. Mięśnie brzucha –wymienić, czynność, ściany brzucha, miejsca zmniejszonej oporności. Przepukliny. Mięśnie kończyny górnej – mięśnie obręczy, ramienia, mięśnie przedramienia i ręki – grupy mięśni i czynność. Mięśnie kończyny dolnej – obręczy, uda, podudzia, stopy – grupy i czynność. Mięśnie głowy i szyi.

     

    4. Ośrodkowy układ nerwowy. Kresomózgowie – płaty i ośrodki w nich się znajdujące. Międzymózgowie – ośrodki podkorowe międzymózgowia, czynność  podwzgórza. Śródmózgowie – podział. Tyłomózgowie wtórne – podział. Podział i czynność móżdżku.  Rdzeniomózgowie – ogólna budowa rdzenia przedłużonego. Pień mózgu – części składowe i czynność. Rdzeń kręgowy- budowa i ośrodki. Układ komorowy i  krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego. Opony mózgowia i ich przestrzenie. Unaczynienie mózgowia. Diagnostyka obrazowa OUN-  MRI, KT. Podział,  ośrodki i rola układu autonomicznego. Narząd wzroku i słuchu.

     

    5. Obwodowy układ nerwowy . Nerwy czaszkowe i  rdzeniowe-splot szyjny, ramienny, lędźwiowy i krzyżowy – gałęzie  długie i zakres ich unerwienia oraz objawy porażenia nerwów.

     

    6. Układ krążenia.  Położenie i budowa serca (przedsionki, komory i przegroda serca). Zastawki serca (żylne i tętnicze) – budowa i czynność. Budowa ścian serca. Budowa osierdzia. Unaczynienie i unerwienie serca.

     

    7.Układ naczyniowy. Krążenie duże i małe. Aorta-przebieg, gałęzie. Naczynia tętnicze kończyny górnej i dolnej, głowy, szyi, klatki piersiowej i jamy brzusznej.  Miejsca badania tętna.  Żyły powierzchowne  i głębokie kończyny górnej i dolnej. Żyła główna górna i dolna.

     

    8.Układ oddechowy. Jama nosowa – podział, budowa (okolica węchowa i oddechowa). Zatoki przynosowe – lokalizacja, miejsca ujść, rola. Gardło, krtań, tchawica, oskrzela główne – budowa, położenie i czynność. Płuca – podział anatomiczny (płaty, segmenty) korzeń płuca. Podział drzewa oskrzelowego. Opłucna i jej zachyłki, jama opłucnej.

     

    9.Układ limfatyczny. Węzły chłonne i naczynia chłonne, położenie i funkcje.

     

    10.Układ pokarmowy. Jama ustna i narządy jamy ustnej – budowa. Ślinianki – położenie, czynność i dokąd uchodzą. Gardło – budowa, topografia. Pierścień gardłowy limfatyczny. Przełyk, żołądek, jelito cienkie i grube– budowa, położenie i czynność.

     

    11.Wątroba, pęcherzyk żółciowy i trzustka - budowa, położenie i czynność. Drogi żółciowe. Krążenie wrotne.

     

    12.Układ moczowy. Nerki, moczowód, pęcherz moczowy, cewka moczowa– położenie, budowa i czynność.

     

    13.Układ płciowy żeński i męski. Budowa, położenie i rola jajników, jajowodów, macicy i pochwy. Droga komórki     jajowej. Budowa, położenie i rola jąder, najądrzy, nasieniowodu, pęcherzyków nasiennych i gruczołu krokowego. Droga plemnika.

     

    14. Gruczoły wydzielania wewnętrznego-budowa, położenie i czynność.

    35

    SEMINARIA

    Wybrane zagadnienia z anatomii klinicznej.

    15

    Anatomiczne podstawy wybranych zabiegów medycznych (udrożnienie dróg oddechowych, intubacja, konikotomia, wkłucia, nakłucia opłucnej, cewnikowanie.

    Anatomiczne podstawy powstawania głównych objawów neurologicznych.

    Wybrane zagadnienia z anatomii radiologicznej.

    ZAJĘCIA PRAKTYCZNE

     

     

    PRAKTYKI ZAWODOWE

     

     

    SAMOKSZTAŁCENIE

     

     

    LITERATURA  

     

    PODSTAWOWA

    Anatomia człowieka – O. Narkiewicz, J. Moryś, 2010, tom I-IV.
    Anatomia człowieka – E. Suder, S.Brużewicz,2008
    Anatomia człowieka – J. Sokołowska-Pituchowa, 1988
    Anatomia człowieka – W. Sylwanowicz
    Anatomia człowieka – W. Woźniak
    Anatomia człowieka – Z. Ignasiak, 2008
    Atlas anatomii – A.M. Gilroy, B.R. MacPherson, L.M. Ross

     

     

    UZUPEŁNIAJĄCA

     

    Anatomia i fizjologia człowieka – A. Michalik
    Atlas anatomii człowieka – F.H. Netter
    Anatomia tom I-III Gray, R.L. Drake, A.W.Vogl, A.W.M.Mitchell

     

    KRYTERIA OCENY OSIĄGNIĘTYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

    (opisowe, procentowe, punktowe, inne ……………………..formy oceny do wyboru przez wykładowcę)

     

    EFEKTY KSZTAŁCENIA

    NA OCENĘ 3

    NA OCENĘ 3.5

    NA OCENĘ 4

    NA OCENĘ 4.5

     

    NA OCENĘ 5

     

    60%

    70%

    80%

    90%

    100%

    WARUNKI UZYSKANIA ZALICZENIA PRZEDMIOTU: zgodnie z regulaminem Zakładu Anatomii Prawidłowej Człowieka

     

    OSIĄGNIĘCIE  ZAŁOŻONYCH  EFEKTÓW  KSZTAŁCENIA 

    X  pozytywny wynik końcowego egzaminu

    X  egzamin teoretyczny pisemny

    □  egzamin teoretyczny ustny

    X egzamin praktyczny

    □ zaliczenie

     

    Data opracowania programu: 20.09.2021 r.

     

    Program opracował: dr n. med. Agnieszka Lebelt