Rok akademicki 2025/2026

1. Materiał nauczania:

a) Tematy wykładów:

Ćwiczenie 1. (25.02.2026) Układ kostny: podział kości, ogólna budowa, rodzaje kości u człowieka. Główne elementy budowy kości kręgosłupa, czaszki, kończyny górnej i dolnej, klatki piersiowej.
Ćwiczenie 2. (04.03.2026) Układ kostny: rodzaje połączeń kości (nieruchome i ruchome). Budowa stawu (stałe i niestałe elementy stawu). Połączenia kości czaszki, kręgosłupa, klatki piersiowej, kończyny górnej i dolnej.

Ćwiczenie 3. (11.03.2026) Układ mięśniowy: ogólne wiadomości o rodzajach i budowie mięśni. Mięśnie głowy i szyi, klatki piersiowej, brzucha, kończyny górnej i dolnej.

Ćwiczenie 4. (18.03.2026) KOLOKWIUM Z ĆW 1-3

Ćwiczenie 5. (25.03.2026) Układ nerwowy: ośrodkowy układ nerwowy (podział, budowa, czynność). Opony mózgowia, przestrzenie. Krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego. Koło tętnicze mózgu.

Ćwiczenie 6. (01.04.2026) Układ nerwowy: obwodowy układ nerwowy (nerwy czaszkowe, sploty nerwowe). Układ nerwowy autonomiczny. Narządy zmysłów.

Ćwiczenie 7. (08.04.2026) Układ krążenia: budowa serca. Układ naczyniowy: naczynia tętnicze (początek, przebieg, główne naczynia). Naczynia żylne (początek, przebieg, główne dopływy). Układ żył głębokich oraz powierzchownych.

Ćwiczenie 8. (15.04.2026) KOLOKWIUM Z ĆW 5-7

Ćwiczenie 9. (22.04.2026) Układ oddechowy: ogólna budowa jamy nosowej, gardła – części, krtani, tchawicy, płuc. Układ limfatyczny - ogólna budowa i funkcja.

Ćwiczenie 10. (06.05.2026) Układ pokarmowy: części przewodu pokarmowego (jamy ustnej, gardła, przełyku, żołądka) ich budowa, czynność i położenie. Jelito cienkie – części, położenie, czynność.

Ćwiczenie 11. (13.05.2026) Jelito grube – części, położenie, czynność. Otrzewna, jama otrzewnej. Stosunek narządów do otrzewnej. Podstawowe zagadnienia budowy wątroby i trzustki. Pęcherzyk żółciowy i drogi żółciowe. Śledziona. Budowa i położenie

Ćwiczenie 12. (20.05.2026) KOLOKWIUM Z ĆW 9-11

Ćwiczenie 13. (27.05.2026) Układ wewnątrzwydzielniczy: budowa, położenie i czynność gruczołów wydzielania wewnętrznego. Układ moczowy i płciowy: budowa i czynność nerek, moczowodu, pęcherza moczowego. Cewka moczowa żeńska i męska.

Ćwiczenie 14. (03.06.2026) Układ płciowy. Budowa i czynność narządów płciowych żeńskich. Budowa i czynność narządów płciowych męskich.
Ćwiczenie 15. (10.06.2026) KOLOKWIUM Z ĆW 11-14

b) Tematy ćwiczeń

Ćwiczenie 1. Układ ruchu - 26.02.2025
1. Kręgosłup – ogólna budowa kręgów i różnice pomiędzy poszczególnymi odcinkami kręgosłupa , krzywizny kręgosłupa (pojęcie lordozy, kifozy i skoliozy)
2. Kości składające się na budowę klatki piersiowej – mostek i żebra (ogólna budowa)
3. Kości kończyny górnej i dolnej – główne elementy budowy
4. Kości mózgoczaszki i twarzoczaszki i ich zasadnicze części

Ćwiczenie 2. Układ kostny: połączenia kończyny górnej i dolnej. Układ mięśniowy - 05.03.2025

1. Połączenia kręgosłupa oraz połączenia stawowe żeber i mostka
2. Połączenia między kośćmi czaszk

3. Stawy kończyny górnej i jej obręczy (staw ramienny, łokciowy, promieniowo-nadgarstkowy – budowa i mechanika). Pozostałe tylko nazwy stawów.
4. Połączenia kończyny dolnej. Budowa i połączenie miednicy. Staw biodrowy, kolanowy, skokowo-goleniowy – budowa i mechanika

Ćwiczenie 3. Układ mięśniowy - 12.03.2025

1. Mięśnie grzbietu

a) powierzchowne – m. czworoboczny i najszerszy grzbietu - czynność

b) głębokie –  m. prostownik grzbietu - czynność

2. Mięśnie klatki piersiowej

a) powierzchowne –  m. piersiowy większy i zębaty przedni - czynność

b) głębokie –  mięśnie międzyżebrowe - czynność

c) przepona – budowa, otwory, czynność

3. Mięśnie brzucha – wymienić, czynność. Miejsca zmniejszonego oporu ścian brzucha

4. Mięśnie kończyny górnej: mięśnie obręczy, ramienia, przedramienia, ręki - grupy mięśni i czynność

5. Mięśnie kończyny dolnej: mięśnie obręczy, uda, podudzia, stopy – grupy mięśni i czynność

6. Mięśnie głowy i szyi: mięśnie wyrazowe twarzy i mięśnie żucia - czynność

Ćwiczenie 4 : KOLOKWIUM Z ĆW1-3 - 19.03.2025

Ćwiczenie 5: Ośrodkowy układ nerwowy - 26.03.2025

1. Podział i ogólna budowa mózgowia

• Kresomózgowie - płaty i ośrodki w nich się znajdujące
• Międzymózgowie - podział. Ośrodki podkorowe międzymózgowia. Czynność podwzgórza.
• Śródmózgowie - podział
• Tyłomózgowie wtórne - podział. Podział i czynność móżdżku
• Rdzeniomózgowie - najważniejsze ośrodki (krążenia i oddychania)

2. Rdzeń kręgowy - budowa i topografia

3. Komory mózgowia i krążenia płynu mózgowo-rdzeniowego

4. Opony mózgowia i ich przestrzenie

5. Koło tętnicze mózgu

Ćwiczenie 6. Układ nerwowy obwodowy, autonomiczny - 02.04.2025

1. Nerwy czaszkowe – I – XII (nazwy i zakres unerwienia – ogólnie)

2. Sploty szyjny, ramienny, lędźwiowy i krzyżowy - gałęzie długie i zakres ich unerwienia ogólnie

2. Podział, ośrodki i rola układu nerwowego autonomicznego.

3. Narząd wzroku - gałka oczna i jej budowa. Narządy dodatkowe oka

4. Narząd słuchu - podział i części narządu słuchu. Lokalizacja ośrodka słuchu i równowagi

Ćwiczenie 7. Układ krążenia i układ krwionośny - 09.04.2025

1. Położenie i budowa serca (przedsionki, komory, przegroda serca)

2. Zastawki serca (żylne i tętnicze) – czynność i budowa

3. Budowa ścian serca – nasierdzie, śródsierdzie (elementy), wsierdzie

4. Osierdzie – włókniste, surowicze, jama osierdzia

5. Krążenie duże i małe – gdzie rozpoczyna i kończy

6. Aorta – podział, położenie, gałęzie. Zakres unaczynienia ogólnie

7. Naczynia tętnicze kończyny górnej – tętnica pachowa, ramienna, łokciowa i promieniowa. Miejsca badania tętna na kończynie górnej

8. Naczynia tętnicze kończyny dolnej – tętnica biodrowa zewnętrzna, udowa, podkolanowa, piszczelowa przednia i tylna. Miejsca badania tętna na kończynie
dolnej

9. Żyła główna górna i dolna

10. Żyły głębokie i powierzchowne (główne) kończyny górnej i dolnej

Ćwiczenie 8. KOLOKWIUM Z ĆW 4-7 - 16.04.2025

Ćwiczenie 9. Układ oddechowy - 23.04.2025

1. Jama nosowa – podział, ogólna budowa

2. Zatoki przynosowe – wymienić i podać gdzie uchodzą

3. Gardło – podział

4. Krtań - chrząstki krtani, podział jamy krtani

5. Tchawica i oskrzela główne - budowa, położenie

6. Płuca - podział autonomiczny płuc (płaty, segmenty), korzeń płuca

7. Podział drzewa oskrzelowego

8. Opłucna i jej zachyłki, jama opłucnej

9. Układ limfatyczny - ogólna budowa i funkcja.

Ćwiczenie 10. Układ pokarmowy - 30.04.2025

1. Jama ustna – podział, ograniczenie

2. Ślinianki - położenie, czynność, dokąd uchodzą

3. Język – budowa, brodawki, mięśnie wewnętrzne i zewnętrzne (bez nazw) – czynność tych mięśni

4. Zęby - budowa, podział

5. Gardło -  położenie, budowa, części

6. Pierścień gardłowy limfatyczny

7. Żołądek – położenie, budowa, czynność

8. Jelito cienkie – podział, położenie, czynność

Ćwiczenie 11. Układ pokarmowy c.d. Gruczoły jamy brzusznej - 07.05.2025

1. Jelito grube – podział, położenie i czynność

2. Otrzewna i jama otrzewnej

3. Stosunek narządów do otrzewnej      

4, Wątroba - położenie, budowa i czynności (unaczynienie odżywcze i czynnościowe)

5. Żyła wrotna - z czego powstaje, przebieg i dokąd uchodzi

6. Pęcherzyk żółciowy - budowa położenie i czynności

7. Drogi żółciowe - wewnątrz i zewnątrzwątrobowe

8. Trzustka - położenie, budowa i czynności

9. Śledziona - położenie, budowa i czynność

Ćwiczenie 12. KOLOKWIUM Z ĆW 9-11 - 14.05.2025

Ćwiczenie 13. Układ wewnątrzwydzielniczy Układ moczowy -  21.05.2025

1. Gruczoły dokrewne - położenie, budowa  i czynności; podwzgórza, przysadki mózgowej, szyszynki, tarczycy, gruczołów przytartycznych, grasicy, trzustki, nadnerczy, jajników i jąder

2. Nerki - budowa, położenie i czynność

3. Moczowód - części, przebieg

4. Pęcherz moczowy - położenie, budowa i czynność

5. Cewka moczowa żeńska i męska - budowa

6. Droga moczu

Ćwiczenie 14. Budowa i czynność narządów płciowych męskich i żeńskich - 28.05.2025

1. Jądra - budowa położenie i czynność

2. Budowa i położenie: najądrza, nasieniowodu - części, pęcherzyków nasiennych

3. Zawartość powrózka nasiennego

4. Gruczoł krokowy - budowa, położenie i czynność

5. Droga plemnika

6. Jajniki - położenie, budowa i czynność

7. Budowa i położenie jajowodu, macicy i pochwy

8. Dno miednicy - budowa przepony moczowo - płciowej i miedniczej

Ćwiczenie 15. KOLOKWIUM Z ĆW 12-14 - 04.06.2025