Uniwersytet Medyczny w Białymstoku. Aktualności.
  • Aktualności

    Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy

    22.01.2026 10:00
    Autor: Biuro Komunikacji i Popularyzacji Nauki
    Polki mają dostęp do nowoczesnych badań diagnostycznych oraz szczepień, które skutecznie pomagają chronić przed rakiem szyjki macicy. Kluczowe jest jednak to, aby kobiety zaczęły z nich korzystać w trosce o własne zdrowie.

     

    W tym tygodniu obchodzony jest Europejski Tydzień Profilaktyki Raka Szyjki Macicy. Z tej okazji wczoraj (21 stycznia 2026r.) w Uniwersyteckim Centrum Onkologii USK odbył się briefing prasowy, którego celem było zwrócenie uwagi na znaczenie profilaktyki oraz wczesnej diagnostyki. Od ubiegłego roku w Polsce badanie cytologii płynnej wraz z testem w kierunku wykrycia wirusa HPV jest refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. To od dawna oczekiwana zmiana przez środowisko lekarskie.

     

    Ważna i dostępna cytologia

    Nastąpiła zmiana koncepcji badań profilaktycznych – wprowadzona została profilaktyka immunologiczna - mówił podczas spotkania prof. Paweł Knapp, ginekolog-onkolog, koordynator UCO, a jednocześnie konsultant wojewódzki w dziedzinie ginekologii onkologicznej. W pierwszej kolejności chcemy wykrywać wirusa brodawczaka ludzkiego HPV. On jest przyczyną powstawania zmian na szyjce macicy, co w konsekwencji może prowadzić do raka. I jeżeli okaże się, że chora ma wirusa, wtedy będziemy rozwijać diagnostykę. Natomiast, jeśli w badaniu profilaktycznym wirusa typu onkogennego nie znajdziemy, wtedy taka pacjentka będzie mogła się zgłosić do kolejnego badania profilaktycznego dopiero za pięć lat. To jest okres bezpieczny. Apeluję do Pań, żeby nie denerwowały się, że teraz na wyniku nie będą mieć opisu, tylko informację: brak wirusa HPV. I to będzie bardzo dobra informacja.

     

    Położna Oliwia Klimek z poradni specjalistycznych USK przy ul. Waszyngtona 15 zachęcała kobiety do zapisywania się na badania cytologiczne. Podkreślała, że te zapisy nigdy nie były tak proste jak teraz.

    W naszej Poradni realizujemy Narodowy Program Profilaktyki Raki Szyjki Macicy – mówiła Klimek. Na badanie mogą zapisać się Panie między 25. a 64. rokiem życia. Nie potrzebują skierowania. Mogą zapisać się internetowo przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP), bezpośrednio w rejestracji Poradniki Ginekologicznej, telefonicznie, mailowo. Badanie ma na celu nie tylko wykrycie nowotworów szyjki macicy, ale też stanów przednowotworowych i przede wszystkim ocenę ryzyka. Jeżeli chodzi o panie, które są pełnoletnie, ale przed 25. rokiem życia i panie, które mają powyżej 64 lat, również zapraszamy do nas na badanie - w ramach naszej poradni oferujemy wtedy badanie cytologiczne metodą konwencjonalną.

     

    Bezpłatne badania przeciwko HPV

    Prof. Knapp przypomniał też o tym, że w Polsce dostępne są bezpłatne szczepienia przeciwko HPV dla młodzieży. Jedynym sposobem wyeliminowania raka szyjki macicy w populacji jest odpowiednio wysokie wyszczepienie społeczeństwa.
    Ten model i mechanizm został wdrożony w krajach skandynawskich i w Australii. Tam epidemiologiczny rak szyjki macicy nie istnieje, właśnie dzięki wdrożonemu od 2006 roku programowi szczepień – przyznał prof. Knapp.
    Przytoczył jednak również dane statystyczne, z których wynika, że w Polsce szczepienia nie cieszą się dużym zainteresowaniem, a najgorsza pod tym względem sytuacja jest na Podlasiu.
    U nas jest mniej więcej 11% wyszczepialności. To jest bardzo, bardzo mało. Dla porównania, w krajach skandynawskich, czy krajach Europy Zachodniej wyszczepialność jest od 85% do 98% - dodawał konsultant wojewódzki w dziedzinie ginekologii onkologicznej.
    Podkreślał też, że do bezpłatnego szczepienia kwalifikowani są zarówno chłopcy, jak i dziewczynki w wieku 9-14 lat.

     

    Dlaczego 9-14 lat? Grupa, która będzie miała najwyższy zysk z zastosowanych szczepień, bo stworzymy barierę, która jest barierą w zasadzie nieprzepuszczalną dla wirusa - wyjaśniał prof. Knapp.
    Przypomniał, że zgodnie z rekomendacjami towarzystw naukowych ze szczepień mogą również korzystać kobiety do 45 roku życia, pod warunkiem, że mają prawidłowy wynik cytologii.
     

     

    Powrót