Aktualności

Dr Magdalena Rogalska z Kliniki Chorób Zakaźnych i Hepatologii UMB otrzymała 48 420 zł w konkursie MINIATURA 10 Narodowego Centrum Nauki. Badaczka sprawdzi, czy wolne kwasy tłuszczowe mogą mieć związek z przebiegiem pierwotnego zapalenia dróg żółciowych oraz uciążliwymi objawami tej rzadkiej choroby.

Dr Magdalena Rogalska jest specjalistką chorób zakaźnych, a jej działalność kliniczna i naukowa od wielu lat koncentruje się na hepatologii, czyli chorobach wątroby i dróg żółciowych. W ramach grantu zrealizuje projekt pt. „Profil wolnych kwasów tłuszczowych w pierwotnym zapaleniu dróg żółciowych i jego znaczenie kliniczne”. Badania rozpoczęły się 7 sierpnia 2026 roku i potrwają rok.

Podstępna choroba dróg żółciowych

Pierwotne zapalenie dróg żółciowych, określane skrótem PBC, jest rzadką, przewlekłą chorobą zapalną. Prowadzi do stopniowego uszkadzania drobnych dróg żółciowych znajdujących się w wątrobie. Występuje przede wszystkim u kobiet i najczęściej ujawnia się około 50. roku życia.

Początek choroby bywa trudny do zauważenia. Do jej najczęstszych objawów należą przewlekłe zmęczenie i świąd skóry, które nie zawsze są kojarzone z chorobą wątroby. Dolegliwości te mogą jednak poważnie utrudniać codzienne funkcjonowanie pacjentów.

Chociaż naukowcy znają część genetycznych uwarunkowań PBC oraz charakterystyczne dla niego wskaźniki wykrywane we krwi, mechanizmy powstawania i rozwoju choroby wciąż nie są w pełni poznane.

Co zbada dr Magdalena Rogalska?

U pacjentów z PBC często występują zaburzenia gospodarki tłuszczowej. Projekt dr Magdaleny Rogalskiej dotyczy wolnych kwasów tłuszczowych, czyli cząsteczek, które są źródłem energii, ale uczestniczą również w procesach zapalnych i innych reakcjach zachodzących w organizmie. Badaczka określi ich profil w krwi pacjentów z PBC i porówna go z wynikami osób zdrowych. Sprawdzi także, czy poszczególne kwasy tłuszczowe mają związek z nasileniem stanu zapalnego, włóknieniem i stłuszczeniem wątroby, intensywnością świądu skóry czy przewlekłym zmęczeniem.

W projekcie oceniony zostanie również wpływ leczenia kwasem ursodeoksycholowym, czyli lekiem najczęściej stosowanym w PBC, na profil wolnych kwasów tłuszczowych.

Projekt ma charakter badań podstawowych. Jego wyniki mogą pomóc lepiej zrozumieć zaburzenia gospodarki tłuszczowej występujące u osób z PBC oraz wskazać nowe kierunki poszukiwania wskaźników pomocnych w ocenie choroby. Szczególne znaczenie ma możliwość lepszego poznania przyczyn świądu skóry i przewlekłego zmęczenia.

Obsługą administracyjną projektu zajmuje się Dział Rozwoju i Ewaluacji UMB.