Aktualności

Wystartowała 3. edycja studiów podyplomowych z edukacji zdrowotnej w UMB. Nasza uczelnia jako jedyna w Polsce, uruchomiła ich kolejną edycję pod patronatem Ministerstwa Edukacji Narodowej.

W sobotę (14 listopada 2026 r.) z rana w największej auli Wydziału Nauk o Zdrowiu uroczyście zainaugurowano najnowszą edycję specjalnych studiów dla nauczycieli chcących uczyć edukacji zdrowotnej w swoich szkołach. Pora wydarzenia jest bardzo symboliczna. Przed 40 studentami trzy bardzo pracowite semestry i weekendowe zajęcia trwające często od godz. 9 do godz. 19. A pierwszy semestr – jak zapowiada kierownik studiów prof. Małgorzata Żendzian-Piotrowska – będzie szczególnie intensywny.

Ratowanie życia dzieje się nie tylko w szpitalach. To są setki i tysiące codziennych decyzji każdego mieszkańca naszego kraju. To nie jest tak, że jednego dnia powiemy sobie – jak mówi kampania Ministerstwa Zdrowia – „Planuję długie życie” i na tym koniec. Każdego dnia podejmujemy trudne decyzje: jaki styl życia wybieram, jakie decyzje profilaktyczne i zdrowotne podejmuję. To będzie Państwa zadanie. Wzbogacając swoją wiedzę, będziecie w stanie pasją do dbania o zdrowie zarazić najmłodszych, a oni przekonają swoich rodziców i dziadków – przemawiał do zebranych prof. Marcin Moniuszko, Rektor UMB.

Jak podkreślił, Uczelnia przykłada ogromną wagę do wszelkich działań profilaktycznych i prozdrowotnych. Przyznał to też w swoim wystąpieniu prof. Janusz Dzięcioł, Prorektor ds. szpitali klinicznych i kształcenia podyplomowego UMB, a także osoba nadzorująca te studia.

Jeżeli włączycie się w misję uczelni, jaką jest profilaktyka, to do szpitali trafi mniej pacjentów, co odciąży cały system ochrony zdrowia – powiedział prof. Dzięcioł.

W uroczystej inauguracji studiów udział wzięli ponadto prof. Karol Kamiński, Prorektor ds. medycyny prewencyjnej i otwartej nauki, oraz prof. Jolanta Lewko, Prodziekan ds. promocji i rozwoju WNoZ. Specjalne życzenia uczestnikom studiów przesłała Podlaska Kurator Oświaty Agnieszka Krokos-Janczyło.

Studia z edukacji zdrowotnej to 10 modułów, w których będą poruszone tematy m.in. organizacji ochrony zdrowia, zdrowia środowiskowego, zdrowia fizycznego, odżywiania, zdrowia psychicznego oraz zdrowia seksualnego. Modyfikacje względem poprzednich edycji studiów dotyczą jedynie położenia jeszcze większego nacisku na praktyczne aspekty zajęć, tak by tę wiedzę można było wykorzystać podczas pracy w szkole.

Wykład inauguracyjny „Współczesne oblicze edukacji zdrowotnej” wygłosiła prof. Żendzian-Piotrowska. Jak wskazała, historycznie edukacja zdrowotna sięga tak samo daleko jak medycyna. Już Hipokrates w V wieku p.n.e. zauważył, że otyłość nie jest tylko stanem, ale towarzyszą jej inne choroby, a jej przyczyną jest nadmiar pożywienia. Podobne spostrzeżenia miał co do spożywania wina. W Polsce postulaty o wprowadzeniu „higieny” do szkół datuje się na rok 1869 r., w latach 60. XX w. edukacja zdrowotna stała się osobną dyscypliną naukową, a do podstawy programowej weszła dopiero w 1997 r.

Przykładem tego, jak bardzo jesteśmy w kraju opóźnieni z wprowadzaniem edukacji zdrowotnej, niech będzie poziom wyszczepialności przeciw HPV w grupie wiekowej 9–14 lat (procedura jest refundowana przez NFZ). W Polsce to zaledwie 16 proc., w Portugalii – 90 proc. A w przestrzeni medialnej dyskusja nie toczy się o potrzebie szczepień, tylko o tym dlaczego chłopcy też mają być szczepieni.

Przyczyną jest brak skutecznej edukacji – stwierdza wprost prof. Żendzian-Piotrowska.

Z badań tego, gdzie szukamy informacji o zdrowiu, wynika że robimy to głównie w internecie. Tyle że analiza tych treści wskazuje, że ledwie 40 proc. zawiera rzetelną wiedzę. Inne promują medycynę alternatywną lub wprost podają fałszywe informacje.

Inne statystyki też nie napawają optymizmem: 41,9 proc. dorosłych ma nadwagę, 13,9 proc. dorosłych choruje na otyłość. Czynniki ryzyka zgonów w Polsce, w kolejności od najczęstszych: przyczyny metaboliczne, przyczyny związane z ryzykiem żywieniowym, palenie tytoniu.

Edukacja zdrowotna musi zmierzać do wykształcenia trwałych, proaktywnych nawyków, a nie polegać wyłącznie na zmiennej motywacji – apelowała prof. Małgorzata Żendzian-Piotrowska.

3. edycja studiów podyplomowych z Edukacji zdrowotnej to projekt edukacyjny przygotowany w całości przez Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej. Studia – dzięki finansowaniu ministerstwa – są bezpłatne dla jego uczestników.