Badacze z Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku (Alicja Walewska, Marlena Tynecka, Sylwia Księżak, Agnieszka Tarasik, Adrian Janucik, Kinga Bondarczuk, Małgorzata Rusak, Milena Dąbrowska, Hady Razak Hady, Piotr Radziwon, Dariusz Sredziński, Joanna Reszec-Gielazyn, Marcin Moniuszko, Andrzej Eljaszewicz) we współpracy z Regionalnym Centrum Transfuzji Krwi opublikowali artykuł „Wpływ stanu zapalnego związanego z astmą i narażenia na roztocza kurzu domowego (HDM) na liczebność, potencjał immunomodulacyjny i zdolność różnicowania komórek macierzystych płuc (lrMSC)” w czasopiśmie Stem Cell Research & Therapy (https://doi.org/10.1186/s13287-025-04520-1, IF = 7.3).

Mezenchymalne komórki macierzyste (MSC) pełnią ważną rolę w utrzymaniu homeostazy tkanek oraz procesach regeneracyjnych i immunoregulacyjnych. Coraz więcej badań wskazuje jednak, że przewlekły stan zapalny może istotnie zaburzać ich funkcjonowanie. Dotyczy to między innymi astmy – jednej z najczęstszych przewlekłych chorób układu oddechowego.

Celem badania była ocena wpływu zapalenia astmatycznego indukowanego alergenem roztoczy kurzu domowego na liczbę oraz właściwości komórek macierzystych w płucach. Badania przeprowadzono z wykorzystaniem mysiego modelu astmy alergicznej. Analizowano potencjał różnicowania komórek, ich zdolności immunomodulacyjne oraz wpływ czynników zapalnych na funkcję ludzkich MSC pochodzących z tkanki tłuszczowej. Uzyskane wyniki wykazały, że przewlekły stan zapalny w przebiegu astmy prowadzi do istotnego zmniejszenia liczby płucnych MSC. Co więcej, komórki obecne w zmienionej zapalnie tkance wykazywały osłabiony potencjał regeneracyjny oraz ograniczone właściwości immunoregulacyjne. Podobne efekty obserwowano również po ekspozycji ludzkich MSC na HDM i lipopolisacharyd (LPS). Wykazano także, że same mediatory stanu zapalnego mogą zaburzać procesy różnicowania komórek, nawet bez bezpośredniego kontaktu z alergenem.

Wyniki badania sugerują, że przewlekły stan zapalny w astmie nie tylko zmniejsza liczbę komórek lrMSC, ale również znacząco upośledza ich funkcję. Może to ograniczać naturalne mechanizmy regeneracyjne i immunoregulacyjne w drogach oddechowych, a tym samym sprzyjać utrzymywaniu się lub progresji zapalenia astmatycznego.

Badania zostały zrealizowane przy wsparciu finansowym ze środków statutowych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Publikacja powstała w trakcie studiów doktoranckich Alicji Walewskiej w UMB. Marlena Tynecka uzyskała wsparcie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w ramach programu START 2023.