Aktualności

UMB, razem z Polskim Towarzystwem Higienicznym, obchodzi Europejski Tydzień Mózgu. Z tej okazji przygotowano serię wykładów popularnonaukowych z zakresu neuronauki pod hasłem „Niezwykłe tajemnice mózgu”. Spotkanie odbyło się w Collegium Universum (17 marca 2026 r.). Przyjechali na nie uczniowie szkół średnich z Augustowa, Białegostoku i Grajewa. A że w wykładach mógł uczestniczyć każdy, byli więc również studenci UMB oraz spora grupa seniorów.

W ramach serii zaplanowano trzy wykłady:

• „Choroby metaboliczne a mózg” - wykład wygłosił dr hab. Mateusz Maciejczyk, prezes Polskiego Towarzystwa Higienicznego oddział w Białymstoku, adiunkt w Zakładzie Higieny, Epidemiologii i Ergonomii UMB,
• o „Starzenie się mózgu” mówiła prof. Małgorzata Żendzian-Piotrowska, kierownik Zakładu Higieny, Epidemiologii i Ergonomii UMB,
• temat „Dieta a mózg” poruszyła dr hab. Sylwia Naliwajko, adiunkt w Zakładzie Bromatologii UMB.

Dr hab. Mateusz Maciejczyk: Mózg jest jednym z najbardziej skomplikowanych narządów w naszym organizmie. To kilka miliardów komórek, które tworzą między sobą połączenia, tak zwane synapsy. Nasza wiedza na temat funkcjonowania mózgu, mimo że wciąż jest coraz większa, wciąż pozostaje dużą zagadką.

Maciejczyk w swoim wykładzie poruszył wpływ chorób metabolicznych (m.in. otyłości, cukrzycy typu 2, czy insulinooporności) na funkcjonowanie mózgu. Okazuje się bowiem, że ryzyko chorób neurodegaracyjnych (np. choroba Alzheimera czy choroba Parkinsona) szczególnie u osób z takimi schorzeniami bardzo rośnie.

Wydaje się nam, że otyłość to wyłącznie problem estetyczny, ale tak nie jest. Teraz otyłość nazywamy już chorobą otyłościową. Ten stan zapalny, który na początku występuje wyłącznie w tkance tłuszczowej, rozrasta się na inne narządy i prowadzi do zaburzeń ich funkcjonowania, w tym również powoduje upośledzenie funkcji mózgowia – podkreśla dr hab. Mateusz Maciejczyk.

Dr hab. Sylwia Naliwajko stwierdziła wprost, że o nasz mózg musimy dbać. Jednym ze sposobów jest właściwa dieta. Wszystko dlatego, że istnieje silny związek pomiędzy tym, co dzieje się w naszych jelitach (mikrobiota jelitowa) a mózgiem.

Przede wszystkim powinna to być dieta o profilu przeciwzapalnym, czyli powinniśmy unikać składników negatywnie wpływających na nasz organizm, takich jak na przykład kwasy tłuszczowe trans, jak wysoko przetworzona żywność, duża ilość cukru. Natomiast w naszej diecie powinny znaleźć się na przykład kwasy tłuszczowe takie jak kwas alfa-linolenowy, który jest w oleju lnianym lub w orzechach włoskich.

Dr hab. Sylwia Naliwajko przestrzegała także przez zbytnim pobudzaniem mózgu zewnętrznymi produktami (napoje energetyczne, a nawet kofeina np. z kawy).

Europejski Tydzień Mózgu to coroczne święto mające na celu popularyzację wiedzy na temat mózgu i jego działania. Obchodzone od 1996 roku, pierwszy raz zostało zorganizowane w Stanach Zjednoczonych przez Dana Alliance for Brain Initiatives. W Polsce obchodzi się je od 1999 roku. Celem tego wydarzenia jest zwiększenie świadomości społecznej na temat znaczenia zdrowego mózgu oraz promowanie badań naukowych związanych z neurologią i neurobiologią. Mózg jest najbardziej skomplikowanym organem, który steruje naszym ciałem oraz emocjami. Posiada około 100 miliardów wyspecjalizowanych neuronów, lecz wiedza na jego temat nie została jeszcze w pełni odkryta.