Aktualności

Dlaczego umiędzynarodowienie nie jest celem samym w sobie, lecz drogą, którą warto podążać? Dlaczego to „nie tylko statystyki i tabelki w Excelu, ale ludzie” – choć plany i liczby również mają znaczenie dla rozwoju uczelni? O tym rozmawialiśmy podczas zorganizowanego dzisiaj (12 października 2026 r.) w Auli Magna UMB Dnia Umiędzynarodowienia NAWA. To cykliczne wydarzenie pozwala Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej wsłuchiwać się w głos środowiska akademickiego w całej Polsce i uwzględniać go w pracach nad strategią umiędzynarodowienia polskich szkół wyższych.

Podczas wydarzenia okazję do dyskusji mieli przedstawiciele białostockich uczelni, administracji państwowej i środowiska doktorantów, którzy rozmawiali o wyzwaniach i dotychczasowych doświadczeniach, lecz również - co ważne - o przyszłości umiędzynarodowienia polskich uczelni, ze szczególnym uwzględnieniem uczelni medycznych.

Umiędzynarodowienie polskich uczelni dzisiaj

Już na początku konferencji prof. Maria Mrówczyńska Sekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego podała współczesną definicję umiędzynarodowienia w kontekście wartości, które wnosi ono do polskich uczelni. Jak zauważyła umiędzynarodowienie to nie tylko podpisane umowy o współpracy, czy tabelki w Excelu, ale to są ludzie, którzy chcą wyjechać za granicę, którzy chcą się kształcić i budować zespoły badawcze.

Minister odniosła się m.in. do programów NAWA, w których UMB od lat z sukcesem bierze udział. To widać, że są Państwo jako społeczność akademicka, zainteresowani umiędzynarodowieniem, o czym świadczą programy Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej i to jak państwo mocno z tego korzystacie, ale również sojusze, które budujemy w ramach Uniwersytetów Europejskich, których mamy już ponad 20 w naszym kraju. Świadczy to o tym, że chcą Państwo wzmacniać kontakty międzynarodowe, ale też i prowadzić badania o charakterze europejskim, o charakterze globalnym. To, patrząc na uczelnie medyczne też jest bardzo ważne, bo medycyna nie zna granic - dodała prof. Mrówczyńska.

Słowa pani minister uzupełnił Rektor UMB, prof. Marcin Moniuszko, podkreślając, że umiędzynarodowienie nie jest celem samym w sobie, lecz środkiem do wzbogacania polskiej nauki i wspierania rozwoju badaczy.

Rektor wskazywał, że współczesne podejście do procesu umiędzynarodowienia odchodzi od masowych statystyk i zachwytu każdą zagraniczną wizytą na rzecz przemyślanej selekcji najbardziej obiecujących kandydatów. Kluczowe znaczenie dla budowania potencjału naukowego w przyszłości oraz skutecznego wypełniania luki pokoleniowej w polskim szkolnictwie wyższym ma - jego zdaniem - pozyskiwanie talentów. Jak dodał: Obecnie kluczem do sukcesu nie są już wyłącznie motywy ekonomiczne, ale przede wszystkim merytoryczne korzyści płynące z wymiany doświadczeń. Długofalowym zadaniem jest zatrzymanie najlepszych zagranicznych specjalistów, aby ich wiedza mogła na stałe wzmocnić funkcjonowanie krajowych ośrodków akademickich.

Rektor przypomniał także, że UMB od ponad dwóch dekad kształci studentów zagranicznych, obecnie z ponad 50 krajów. W tym roku na kierunek lekarski prowadzony w języku angielskim przyjęto 107 nowych studentów, a łącznie na wszystkich latach studiów w ramach English Division uczy się ok. pół tysiąca osób. UMB prowadzi również od dwóch lat ścieżkę międzynarodową w Szkole Doktorskiej, realizuje prestiżowe programy badawcze, m.in. w ramach Horyzontu, oraz aktywnie działa w sojuszu uniwersytetów europejskich EUNICE.

Perspektywa młodych badaczy

Dla doktorantów umiędzynarodowienie to przede wszystkim możliwość zdobywania nowych umiejętności i nawiązywania kontaktów, które mogą przerodzić się we wspólne badania i publikacje. Jak podkreślał mgr inż. Rafał Ramut, przewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów, jego doświadczenia zdobyte za granicą wzbogacają pracę w macierzystych jednostkach.

Umiędzynarodowienie poszerza nasze horyzonty. Wyjeżdżając za granicę, czerpiemy z tego, co daje nam inne środowisko, i wracamy wyposażeni w nowe umiejętności. Niezwykle ważne są też kontakty, dzięki którym możemy tworzyć wspólne publikacje i nawiązywać współpracę. Nauka jest globalna, a każda nowa osoba spotkana na naszej drodze może otworzyć kolejne możliwości – mówił Rafał Ramut. Przykładem jest jego niedawny udział w konferencji naukowej w Bośni i Hercegowinie: W ubiegłym tygodniu byłem w Bośni i Hercegowinie na konferencji związanej z moją dyscypliną. Poznałem tam kolegę, który zaprosił mnie na konferencję do Belgradu w grudniu tego roku. To pokazuje, że wyjazdy mają realny wymiar: prowadzą do kolejnych kontaktów i jeszcze szerszej współpracy międzynarodowej.

Przewodniczący KRD zwrócił również uwagę na aktywność doktorantów w korzystaniu z programów Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej: Dziewięcioro na dziesięcioro moich bliskich znajomych korzystało z programów NAWA i wyjeżdżało za granicę – zarówno na krótkie, jedno - lub dwu miesięczne pobyty, jak i na kilkumiesięczne staże. W szerszym gronie mam również przyjaciela, który dzięki programowi im. Bekkera przez najbliższe dwa lata będzie pracował za granicą na stażu podoktorskim.

Umiędzynarodowienie polskich uczelni w świetle statystyk NAWA? Jest coraz lepiej

Z roku na rok poziom umiędzynarodowienia zwiększa się. Przybywa partnerstw i wspólnych przedsięwzięć, a także środków na ich realizację. Ważne, żeby korzystać z tych możliwości, zarówno na poziomie uczelni, jak i poszczególnych naukowców – podkreślał Zastępca Dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, dr Damian Syjczak.

Wśród celów wskazał zwiększenie udziału zagranicznych studentów, doktorantów i naukowców w polskim środowisku akademickim. Zaznaczył przy tym, że umiędzynarodowienie powinno obejmować również wyjazdy polskich badaczy i wykorzystywanie zdobytych przez nich doświadczeń po powrocie.

Dążymy do tego, aby udział zagranicznych studentów, doktorantów i naukowców wynosił co najmniej kilkanaście procent, wobec kilku procent obecnie. Chcemy, żeby dzielili się swoją wiedzą i doświadczeniem na naszych uczelniach. Równie ważne są wyjazdy polskich naukowców za granicę, gdzie mogą zdobywać nowe kompetencje, a po powrocie przekazywać je współpracownikom i studentom – wyjaśniał dr Syjczak.

Strategia oparta na głosie środowiska akademickiego

Spotkania w ośrodkach akademickich - takie jak dzisiejszy Dzień Umiędzynarodowienia w UMB - pozwalają NAWA poznawać potrzeby uczelni i uwzględniać je w przygotowywanej globalnej strategii umiędzynarodowienia polskiego szkolnictwa wyższego. Jak podkreślał dr Damian Syjczak rozmowy ze środowiskiem są ważnym elementem tego procesu: Organizujemy takie wydarzenia co kilka tygodni w różnych ośrodkach akademickich, ponieważ chcemy wsłuchać się w głos środowiska. Zależy nam, aby w strategii znalazły się postulaty odpowiadające jego rzeczywistym potrzebom. Stąd dzisiejsza wizyta w Białymstoku: chcemy poznać Państwa problemy i propozycje, uwzględnić je w strategii, a następnie wspólnie z uczelniami pracować nad jej realizacją.

Program dzisiejszego wydarzenia, obejmował dwa panele dyskusyjne. Pierwszy poświęcony był miejscu umiędzynarodowienia w rozwoju uczelni, nauki i polityce państw, a udział wzieli w nim: prof. Maria Mrówczyńska - Sekretarz Stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dr Damian Syjczak - Zastępca Dyrektora NAWA, prof. Marcin Moniuszko - Rektor UMB, prof. Tomasz Wojdacz - reprezentujący Pomorski Uniwersytet Medyczny i UMB, Prezes Międzynarodowego Towarzystwa Epigenetyki Molekularnej i Klinicznej (iSMOCLEP), prof. Agnieszka Dardzińska-Głębocka z Politechniki Białostockiej, Przewodnicząca Zespołu ds. opracowania projektu strategii rozwoju szkolnictwa wyższego oraz mgr inż. Rafał Ramut - Przewodniczący Krajowej Reprezentacji Doktorantów.

Drugi panel dyskusyjny dotyczył tworzenia oferty kształcenia i wyzwań związanym z rekrutacją studentów zagranicznych. Rozmowę prowadził prof. Tomasz Hryszko - Dziekan Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Stomatologii i Oddziałem Nauczania w Języku Angielskim UMB. A w panelu dyskusyjnym uczestniczyli: prof. Marcin Baranowski - Prodziekan ds. rozwoju i nauczania anglojęzycznego Wydziału Lekarskiego UMB, Piotr Chmiel - Zastępca Dyrektora Departamentu Konsularnego MSZ, Hanna Reczulska - Dyrektor Biura Uznawalności Wykształcenia NAWA, dr hab. Aleksandra Uruska - Dyrektor Centrum Nauczania w Języku Angielskim na Uniwersytecie Medycznym w Poznaniu, oraz prof. Karol Rawicz-Pruszyński - Prodziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.

Dzień Umiędzynarodowienia NAWA na UMB koordynował Dział Współpracy Międzynarodowej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.