Aktualności

W sierpniowej odsłonie cyklu „Historia et Medicina. Eksponat miesiąca Muzeum UMB” prezentujemy postać prof. Witolda Sławińskiego – botanika, fitosocjologa i współtwórcy powojennego środowiska naukowego Białegostoku.

Profesor urodził i wychował się na Wileńszczyźnie. Rodzina profesora wywodziła się z Kieny Sławińskiej, miejscowości położonej niedaleko Wilna, gdzie sam Witold Sławiński przyszedł na świat w 1888 roku. Kształcił się we Lwowie, Moskwie i Wilnie, a po odzyskaniu niepodległości przez Polskę pracował jako asystent w Katedrze Botaniki Ogólnej i Systematyki Roślin Uniwersytetu Wileńskiego. Kolejne lata przyniosły mu studia na Sorbonie oraz doktorat na Uniwersytecie Poznańskim (1926), a także liczne podróże naukowe po Europie i Afryce. W czasie II wojny światowej angażował się w tajne nauczanie w okupowanej Warszawie. Po wojnie pracował w Poznaniu i Lublinie, by w 1950 roku przyjąć propozycję objęcia Katedry Biologii w nowo powstałej Akademii Medycznej w Białymstoku.

Choć miał za sobą imponującą karierę akademicką w renomowanych ośrodkach, zdecydował się związać z regionem, który przypominał mu rodzinne Kresy. Szybko stał się filarem białostockiego środowiska naukowego – był inicjatorem Ogrodu Botanicznego AMB, założycielem Oddziału Polskiego Towarzystwa Botanicznego, współtwórcą oraz pierwszym prezesem Białostockiego Towarzystwa Naukowego oraz aktywnym członkiem wielu innych stowarzyszeń.

Szczególne miejsce w jego badaniach zajmowała dolina rzeki Supraśl. Wraz z zespołem prowadził pionierskie badania nad składem gleb, wód oraz łąkową roślinnością tego obszaru. Wskazywał na obecność cennych siedlisk roślin leczniczych i bogatych złóż borowiny. Profesor snuł wizję utworzenia „Rezerwatu Supraśl”, który miał chronić unikalny krajobraz doliny i pełnić funkcję zarówno edukacyjną, jak i zdrowotną. W swoich pismach podkreślał również ogromny potencjał Supraśla jako przyszłego ośrodka turystycznego i uzdrowiskowego.

Studenci, z szacunkiem i sympatią nazywający go „Dziadkiem”, wspominali profesora jako wymagającego, ale pełnego pasji i serdeczności nauczyciela, który potrafił zarazić miłością do przyrody i nauki. Wykłady prowadził z werwą i poczuciem humoru. Słynął z bezwzględnej punktualności – egzaminy rozpoczynał o 6:00 rano, a spóźnionych witał słowami: „Pociąg odjechał”, zamykając drzwi bez cienia zawahania. Był autorytetem nie tylko naukowym, lecz także moralnym – jego obecność w Białymstoku na trwałe wpisała się w tożsamość akademicką regionu. Profesor Sławiński zmarł w 1962 roku i spoczywa na cmentarzu w Supraślu. Pozostawił po sobie ponad 80 prac naukowych oraz kilkudziesięciu wychowanków. Wierzył, że wiedza przyrodnicza powinna służyć nie tylko nauce, ale i zdrowiu człowieka.

Prezentowane eksponaty:

1. Gipsowa maska pośmiertna profesora Witolda Sławińskiego, autorstwa Stanisława Wakulińskiego, wykonana w latach 50. XX wieku.
2. Fotografia z lat 50. XX wieku, ukazująca profesora podczas badań terenowych wraz z asystentem na łąkach w dolinie rzeki Supraśl. Zbiory dr Radosława Dobrowolskiego.
3. Karta pocztowa z 1966 roku, przedstawiająca Ogród Botaniczny i Roślin Leczniczych oraz Dom Studenta nr 1 Akademii Medycznej w Białymstoku. Zbiory dr Pawła Radziejewskiego.